P23 · 「กำลัง...」สวมหมวกเต็มชุด＋「...กว่า」เปิดตัว——ยืดอก หดตัว ภาษาไทยเก็บไว้สองทรงให้คุณ
ฉบับร่าง · รอตรวจหมายเหตุครู / ที่มา (นักเรียนข้ามได้)
สัมพันธ์กับ:Perry Lesson XXIII(§255–262)＝ SKT บทที่ 23(23.1–23.10)。W13 ครึ่งแรก。 ที่มาของเนื้อหา:Perry §255–262(กระดูกสันหลัง:ตารางแจกรูปขั้นกว่า śreyas＋ตารางแจกรูปกริยาวิเศษณ์ jīvant＋กรณีพิเศษ mahant)＋ Goldman §20.11.m／§21.4(บอกตรงๆ ว่าขั้นกว่าสองชุด「ไม่เกี่ยวกัน」＋น้ำเสียงตรงไปตรงมาเรื่องคำผิดปกติที่ต้องจำทีละคำ)＋Goldman Lesson 15(กริยาวิเศษณ์เป็นคำขยาย,หมวกตามคำนามที่ขยาย——เคล็ดลับกันพลาด)＋ Ruppel CH.25／CH.35(การแจกรูป -ant กับขั้นกว่า -yas อยู่ตระกูลสเต็มแข็ง/อ่อนเดียวกัน,สอนแบบเทียบเคียงคู่กัน)——การเปรียบเทียบสี่แหล่งดู 260702-P13-P30-四源挖料。 จุดที่ตาราง SKT 21–25 เล่มกับ Perry XXIII มี noise จาก OCR จะไม่อ้างต้นฉบับ(หมายเหตุหัวเรื่องแจ้งไว้,เหมือนกรณี P16/P17)；ตารางแจกรูปบันทึกหลังตรวจสอบไขว้สามแหล่งแล้ว。บทเรียนสเต็มพยัญชนะ 07 ไม่มีร่างต้นฉบับ,เรื่องเล่าและจังหวะชั้นเรียนออกแบบเองโดยสี่มุมที่เข้ามาแทรก,กริยาทั้งหมดเวียนกลับจากบทก่อน(ไม่มีกริยาจำกัดรูปใหม่)。 แก่นสาร:ยืดอกกับหดตัวสองทรง——P18 พวกคุณใช้「ตัด -i」เอาสเต็มของกริยาวิเศษณ์มาไว้ในมือ(รู้แค่รูป)；วันนี้สเต็มนี้แยกเป็นสองทรง:ประธานทั้งหมด＋กรรมเอกพจน์ทวิพจน์＝ยืดอก(-ant)、ที่เหลือ＝หดตัว(-at)。ตรรกะยืดอกหดตัวชุดเดียวกันนี้,ขั้นกว่า「...กว่า」(-yas) ก็ใช้เหมือนเดิม。 จุดยึดตัวเอก:ภาษาไทย มหันต์ กับ มหัต คือคำสันสกฤตคำเดียวกัน mahant สองทรง——ยืดอกคือ มหันต์(สเต็มแข็ง mahānt)、หดตัวคือ มหัต(สเต็มอ่อน mahat),ภาษาไทยยืมทั้งสองทรงไป。
「ตัวเอกวันนี้คุณรู้จักมันสองครั้ง——คำสันสกฤตคำเดียวกัน,ภาษาไทยเก็บไว้สองทรงให้คุณ:
มหันต์(ใหญ่หลวง,ร้ายแรง——มหันตภัย『ภัยใหญ่』)กับ มหัต(ใหญ่——พจนานุกรมราชบัณฑิต มหัต หมายเหตุตัวเอง『ว. มหันต์, ใหญ่, มาก』)。
นี่ไม่ใช่สองคำ,เป็นสองทรงของคำสันสกฤต mahant(ใหญ่):ยืดอกคือ mahānt(มหันต์)、หดตัวคือ mahat(มหัต)。
ภาษาไทยยืมทั้งสองท่ายืนของคำสันสกฤตคำเดียวไป——สิ่งที่พวกคุณเรียนวันนี้ก็คือกลวิธีเปลี่ยนทรงยืดอกหดตัวชุดนี้。
พ่วงด้วยญาติขั้นกว่าของเพื่อนเก่า:ครู＝ guru(อาจารย์)ที่คุณพูดทุกวัน;『น่าเคารพกว่า』ของมันคือ garīyas ก็ใช้ชุดยืดอกหดตัวนี้เหมือนกัน。
ยังมีดวงอาทิตย์ดวงหนึ่งในภาษาไทย:อาทิตย์(วันอาทิตย์)← āditya——เรื่องเล่าวันนี้จะใช้คำนี้。」
(มหันตภัย ครึ่งแรก มหันต＝ยืดอกของ mahant;ครึ่งหลัง ภัย＝bhaya『อันตราย』。ภาษาไทย มหา『ใหญ่』〔คำนำหน้า〕กับ มหันต์『ใหญ่หลวง』คือรากศัพท์ √mah ตระกูลเดียวกัน——อันหนึ่งเป็นคำนำหน้า,อันหนึ่งเป็นคำคุณศัพท์เดี่ยว。)
(กริยาเวียนกลับทั้งหมด:paśyati←P05、vadati←P01、tiṣṭhati←P14(ยืน)——บทนี้ไม่มีกริยาจำกัดรูปใหม่。กริยาวิเศษณ์ tiṣṭhantam(ยืดอก·กรรม)กับ vadan(ยืดอก·ประธาน)ล้วนคือกริยาเวียนกลับที่สวมหมวก「กำลัง...」；ขั้นกว่า garīyān(น่าเคารพกว่า)คือทรง『...กว่า』ของ guru เอง。คำนามหน้าเก่า:śiṣya(ศิษย์,คำเก่า L00 A1)、guru(ครู,P18)、dharma(ธรรม,ตัวเอก P02)、yaśas(ยศ,ตระกูล s P21);เพื่อนใหม่มีแค่ āditya(อาทิตย์)。สนธิเวียนกลับทั้งหมด:๑ śiṣyas tiṣṭhantaṃ(aḥ พบ ต ไม่ก้อง→as,P02)、guruṃ／tiṣṭhantaṃ(m＋พยัญชนะ→ṃ);๒ gurur dharmaṃ(uḥ＋ก้อง→ur,P02 ตระกูลเดียวกับ rāmo);๓ gurur āditya(uḥ＋สระ→ur)、āditya iva(aḥ＋สระที่ไม่ใช่-a,visarga หลุด,P02);๔ gurur yaśasā(uḥ＋y→ur)。จุดทวงคืนแต่ละประโยค:๑ ศิษย์／ครู;๒ ครู／ธรรม;๓ ครู／อาทิตย์;๔ ครู／ยศ／garīyas(←ครู)。)
เส้นที่หนึ่ง:「กำลัง...」สวมหมวกเต็มชุด(กริยาวิเศษณ์ปัจจุบัน -ant)。
「P18 พวกคุณเรียนคาถาไว้บทหนึ่ง:ปัจจุบันกาล『พวกเขา』ตัด -i ทิ้ง＝สเต็มกริยาวิเศษณ์(gacchanti→gacchant-)。วันนี้สเต็มนี้แยกเป็นสองทรง:
ยืดอก(-ant,มี n เพิ่มมา)＝ประธานทั้งหมด＋กรรมเอกพจน์ทวิพจน์＋ร้องเรียก;หดตัว(-at,ไม่มี n นั้น)＝หมวกที่เหลือทั้งหมด。
『ครูที่กำลังยืน(กรรม)』＝ tiṣṭhantam(ยืดอก);『ใช้ครูที่กำลังยืน(หมวกเครื่องมือ)』＝ tiṣṭhatā(หดตัว)——ต่างกันแค่ n ตัวนั้น。」
「หมวกกริยาวิเศษณ์มีกฎเหล็ก:หมวกของมันตามคำนามที่มันขยายเดินไป,ไม่เกี่ยวกับว่าตัวเองเป็นผู้กระทำหรือผู้ถูกกระทำ:
vadan guruḥ(ครูผู้กำลังพูด,ทั้งคู่ประธาน);tiṣṭhantam gurum(ครูผู้กำลังยืน,ทั้งคู่กรรม)——กริยาวิเศษณ์เปลี่ยนหมวกตามคำนาม,อย่าถามว่า『ถูกใครพูด』」
「กำลัง...」หมวกเต็มชุด(jīvant『กำลังมีชีวิต』——√jīv,ภาษาไทย ชีวิต คำว่า『ชีวิต』นั้น;รอ Heritage ตรวจด้วยเครื่อง)
| เพศชาย ยืดอก/หดตัว | เพศกลาง | |
|---|---|---|
| ประธาน／ร้องเรียก เอกพจน์ | जीवन् jīvan | जीवत् jīvat |
| กรรม เอกพจน์ | जीवन्तम् jīvantam(ยืดอก) | जीवत् jīvat |
| เครื่องมือ เอกพจน์ | जीवता jīvatā(หดตัว) | — |
| ที่ไหน เอกพจน์ | जीवति jīvati(หดตัว) | — |
| ประธาน／กรรม／ร้องเรียก ทวิพจน์ | जीवन्तौ jīvantāu(ยืดอก) | जीवन्ती jīvantī |
| ประธาน／ร้องเรียก พหูพจน์ | जीवन्तः jīvantaḥ(ยืดอก) | जीवन्ति jīvanti |
| กรรม พหูพจน์ | जीवतः jīvataḥ(หดตัว) | जीवन्ति jīvanti |
| เครื่องมือ พหูพจน์ | जीवद्भिः jīvadbhiḥ(หดตัว·pada) | — |
| ที่ไหน พหูพจน์ | जीवत्सु jīvatsu(หดตัว·pada) | — |
「เพศหญิงสวมหมวก -ī:หดตัว…ไม่ใช่,ทรงนี้เพศหญิงใช้รูปประธานทวิพจน์เพศกลางนั้นมาต่อ——เพศหญิงของ jīvant＝ jīvantī(แปรตามชุด nadī,เพื่อนเก่า P11)。
ท้ายคำ pada(กลุ่ม『หมวกหนัก』 bhyām/bhis/su)พอมาสวม,หดตัว t ตามกฎ P20『สนธิภายนอกสี่หาง』เปลี่ยนเป็น d:jīvadbhiḥ。กฎเก่าเอามาใช้ที่ใหม่。」
เส้นที่สอง:กรณีพิเศษ mahant＋จุดยึดตัวเอก。
「กริยาวิเศษณ์ส่วนใหญ่ยืดอกเป็น -ant;mahant『ใหญ่』พิเศษ——ยืดอกยืด a ยาวเป็น mahānt:ประธานเอกพจน์ mahān、กรรมเอกพจน์ mahāntam;หดตัวคงเดิม mahat。
นี่คือฉากสดของจุดยึด:มหันต์＝ยืดอก mahānt、มหัต＝หดตัว mahat——ภาษาไทยเก็บสองทรงไว้ให้คุณดูเทียบกันตาต่อตา。」
เส้นที่สาม:「...กว่า」เปิดตัว(ขั้นกว่า -yas)。
「สวมหมวก『...กว่า』ให้คำคุณศัพท์。สันสกฤตมีสองชุด,วันนี้รู้จักก่อนชุดผิดปกติ(-yas):มันไม่ใช่เติมท้ายตามกฎ,ต้องจำทีละคำ——
guru(หนัก/น่าเคารพ)→ garīyas(น่าเคารพกว่า);vara(ดี,ภาษาไทย พร『พร』)→ varīyas(ดีกว่า)。คำตัวอย่าง śreyas(ดีกว่า)。
ขั้นกว่าชุดนี้เป็นญาติตระกูล s ของ P21——ยืดอก -yāṃs、หดตัว -yas,หน้า pada as→o(śreyo-),รสชาติเดียวกับ manas→manobhiḥ。」
「...กว่า」หมวกเต็มชุด(śreyas『ดีกว่า』——ตระกูล s,เวียนกลับความคุ้นเคยจาก P21;รอ Heritage ตรวจด้วยเครื่อง)
| เพศชาย ยืดอก/หดตัว | เพศกลาง | |
|---|---|---|
| ประธาน เอกพจน์ | श्रेयान् śreyān(ยืดอก) | श्रेयः śreyaḥ |
| กรรม เอกพจน์ | श्रेयांसम् śreyāṃsam(ยืดอก) | श्रेयः śreyaḥ |
| เครื่องมือ เอกพจน์ | श्रेयसा śreyasā(หดตัว) | — |
| ที่ไหน เอกพจน์ | श्रेयसि śreyasi(หดตัว) | — |
| ประธาน／กรรม ทวิพจน์ | श्रेयांसौ śreyāṃsāu(ยืดอก) | श्रेयसी śreyasī |
| ประธาน พหูพจน์ | श्रेयांसः śreyāṃsaḥ(ยืดอก) | श्रेयांसि śreyāṃsi |
| กรรม พหูพจน์ | श्रेयसः śreyasaḥ(หดตัว) | श्रेयांसि śreyāṃsi |
| เครื่องมือ พหูพจน์ | श्रेयोभिः śreyobhiḥ(หดตัว·pada,as→o) | — |
| ที่ไหน พหูพจน์ | श्रेयःसु śreyaḥsu(หดตัว·pada) | — |
「เพศหญิงสวม -ī แบบเดียวกัน:śreyasī(หดตัว śreyas＋ī,ตาม nadī)。『กว่า...』ใช้หมวกจาก(ปัญจมี):『ครูดีกว่าศิษย์』＝ guruḥ śiṣyāt śreyān;
หรือ『ว่าด้วย...』ใช้หมวกเครื่องมือ:เรื่องเล่าประโยค ๔ guruḥ yaśasā garīyān(ว่าด้วยชื่อเสียงน่าเคารพกว่า)——ทั้งสองแบบใช้ได้。」
ตัวต่อ(ใช้ก่อน วิเคราะห์ทีหลัง——ชุดบทเรียนนี้):iva(เหมือน,ดุจ,ประกบคำนามข้างหน้า)——เรื่องเล่าประโยค ๓ ādityaḥ iva『เหมือนดวงอาทิตย์』,คำเปรียบเทียบความถี่สูง,ใช้ก่อนวิเคราะห์ทีหลัง。
TPRS ปิดท้าย:「ศิษย์มองดูครูแบบไหน?(tiṣṭhantam) ครูผู้กำลังพูดเหมือนอะไร?(āditya iva) ว่าด้วยชื่อเสียงใคร...กว่า?(garīyān)」——นักเรียนตอบด้วยรูปยืดอก,ท่องพร้อมกัน ๔ ประโยคเวอร์ชันสนธิ。
- 「ยืดอกหดตัว:สเต็มกริยาวิเศษณ์(ตัด -i ได้มาจาก P18)แยกเป็นสองทรง——ยืดอก -ant＝ประธานทั้งหมด＋กรรมเอกพจน์ทวิพจน์＋ร้องเรียก;หดตัว -at＝ที่เหลือ。ต่างกันแค่ n ตัวหนึ่ง(tiṣṭhantam↔tiṣṭhatā)。」
- 「กฎเหล็กของกริยาวิเศษณ์:หมวกตามคำนามที่มันขยายเดินไป,ไม่เกี่ยวว่าเป็นผู้กระทำหรือผู้ถูกกระทำ——vadan guruḥ(ทั้งคู่ประธาน)、tiṣṭhantam gurum(ทั้งคู่กรรม)。เพศหญิงสวม -ī(jīvantī,ตาม nadī)。」
- 「『...กว่า』(-yas)ผิดปกติ ต้องจำทีละคำ:guru→garīyas、vara→varīyas、คำตัวอย่าง śreyas;ยืดอก -yāṃs／หดตัว -yas,หน้า pada as→o——ญาติตระกูล s ของ P21。『กว่า...』ใช้หมวกจาก。」
- 「จุดเทียบตัวเอก:มหันต์＝ยืดอก mahānt、มหัต＝หดตัว mahat(ภาษาไทยเก็บสองทรงไว้)。★วันแห่งการเปลี่ยนเสียง(D5):อุตมะ ท้ายคำเติม ◌ะ——ดู §6。」
ชิ้นเทียบยืดอกหดตัว:🔇tiṣṭhantam↔tiṣṭhatā🔇／🔇jīvantam↔jīvatā🔇／🔇gacchantam↔gacchatā🔇(ต่างกันแค่ n หนึ่งตัว,อ่านช้าแต่ละคู่); ประธานกริยาวิเศษณ์สามคำต่อ:jīvan／gacchan／vadan(ยืดอกประธานเอกพจน์,หาง -an);pada หดตัว:jīvadbhiḥ／jīvatsu(t→d／t ไม่เปลี่ยน,เวียนกลับ P20 สี่หาง); ขั้นกว่าตระกูล s:🔇śreyān↔śreyāṃsam🔇↔śreyasā(ยืดอก↔หดตัว)、śreyobhiḥ(as→o,ต่อเนื่องเสียงเทียบกับ P21 manobhiḥ); กรณีพิเศษ mahant:🔇mahān↔mahāntam🔇↔mahatā(ยืด mahā เทียบกับ มหันต์／มหัต);เรื่องเล่าสี่ประโยคสองเวอร์ชัน; สนธิตัด:gurur dharmaṃ／gurur āditya／gurur yaśasā(uḥ→ur สามตัวอย่างเรียงกัน,เวียนกลับ P02 ทั้งหมด)。
(คำที่ครูจดไว้:คำศัพท์ Perry XXIII／SKT 23 ที่ไม่เข้าเรื่องเล่า——นินทา←nindā(nind ตำหนิ,ภาษาไทยใช้ประจำวัน『นินทา』)、มาลา←mālā(พวงมาลัย)、ประกาศ←prakāśa(prakāśin เปล่งแสง→ไทย『ประกาศ』,คำลวง)、ภูต←bhūta(สิ่งมีอยู่→ไทย『ผี』,คำลวง,Perry bhūta)、สัตว์←sattva(สิ่งมีอยู่／สิ่งมีชีวิต,√as ตระกูลเดียวกับ sant/sat——ความหมายไทยเอนเอียงไป『สัตว์』,ใช้เป็นสะพานความหมายไม่ใช่ตะขอกริยาวิเศษณ์โดยตรง)、พร←vara(พร;ขั้นกว่า varīyas คือรูปเดิม)、อุดร←uttara(『เหนือ』;น้องชายฟอสซิลของชุด -tara,การแจกรูปชุด -tara/-tama ทางการเก็บบทหลัง,บทนี้ไม่รับรู้ D3——D3 เก็บไว้ที่ P25 อุดร การย่อพยัญชนะซ้ำ)、ไสย←śreyas(ร่องรอยภาษาไทยของคำตัวอย่าง śreyas,ความหมายไทยเอนเอียงเป็น『เวทมนตร์／ไสยศาสตร์』,ตัวอย่างความหมายเลื่อน,ไม่ใส่หน้านักเรียน);ขั้นกว่าขั้นสุด -iṣṭha(gariṣṭha/śreṣṭha)กับระบบ -tara/-tama ทั้งหมดเก็บไว้ P33 แถวๆ นั้น＋บทตกผลึกเจ็ด;กริยาวิเศษณ์อื่นนอกจาก jīvant(nayant/bhavant/kurvant)ถอดรหัสทวงคืนไว้ใช้,ยังไม่ใส่หน้านักเรียน。)
โครงบทนี้ไหลเข้า บทตกผลึกเจ็ด(ภาพรวมสเต็มพยัญชนะ,เก็บ P22–P25:-in／-ant／-yas／-mant·-vant／-añc สเต็มแข็ง/อ่อนเทียบกันบนกำแพงเดียว): 「ยืดอกยืดอก หดตัวหดตัว」——กริยาวิเศษณ์ -ant(บทนี้)、ขั้นกว่า -yas(บทนี้)กับตระกูล -in(P22)、-mant/-vant(P24)、-añc(P25)เรียงคู่ขึ้นทะเบียนบ้าน, ใช้ตรรกะยืดอกหดตัวชุดเดียวกัน;การแทรกเสียงนาสิกของประธานกรรมพหูพจน์เพศกลาง(jīvanti/mahānti,เวียนกลับ P20 jaganti)กับสนธิภายนอกท้ายคำ pada(P20)รวมเข้าด้วยกันในภาพรวม。 ขั้นกว่าขั้นสุดระบบอื่นอีกชุด(-tara/-tama＝ฟอสซิล อุตร/อุตม;ขั้นสุด -iṣṭha)เก็บไว้ P33 แถวๆ นั้น,บทนี้แค่บอกล่วงหน้าและวอร์มด้วยภาษาไทย。