P13 · เครื่องจักรเมื่อวาน·เวอร์ชันอาตมเนบท
หมายเหตุครู / ที่มา (นักเรียนข้ามได้)
สัมพันธ์กับ: Perry Lesson XIII(§188–192)＝ SKT บทที่ 13(อนทุยตนีภูต อาตมเนบท ＋สตรีลิงค์สเต็ม ī พยางค์เดียว)。 ที่มาของเนื้อหา: Perry §188–192(แกนหลัก)＋ Ruppel Ch.30／Ch.13(ถ้อยคำสมัยใหม่, แบ่งระดับโจทย์)＋ SKT §13.1–13.7(ศัพท์ทางไวยากรณ์ภาษาไทย＋ตารางเทียบกรรมวาจก)＋ Goldman L7–L8(คำเตือนล้างมายาคติ)。 แก่นสาร: เครื่องจักรเมื่อวานเวอร์ชันอาตมเนบท——ชุด Ā ของ P08(-te/-se/-e)สวมเข้ากับสวิตช์อดีต a- ของ P11, ไม่มีคำกริยาใหม่เลย ภาระคำศัพท์แทบเป็นศูนย์。ของใหม่ด้านคำนามมีแค่ประเภทเดียวคือ "น้องสาวพยางค์เดียว ī" คำในแบบรูป dhī, เชื่อมกับคำจุดยึด strī＝สตรี。 บทนี้＝W8 ครึ่งแรก; เชื่อมกับ บทตกผลึกสี่ W9。
"จุดยึดวันนี้คือแฝดคู่หนึ่งที่เกิดมาเป็นคู่กัน:
สตรี ← strī(ผู้หญิง)คู่กับ บุรุษ ← puruṣa(ผู้ชาย)——ในภาษาไทยมันคือ 'หญิง／ชาย'
แม้แต่ตอนเรียนไวยากรณ์เรื่อง 'บุรุษที่หนึ่ง/สอง/สาม' ก็ใช้คำนี้: บุรุษที่ ๑/๒/๓!
คำกริยาฝั่งนี้ล้วนเป็นเพื่อนเก่าที่ทวงคืนกลับมา: ลาภ(← lābha)คำกริยา labhate(เขาได้รับ, ชุด Ā ของ P08)——
วันนี้นางจะเรียนพูดว่า 'นางเมื่อวานได้รับ' ยังมีอีกเรื่องเล็กๆ: สตรี มีบัตรประจำตัวสองใบ วันนี้จะพูดถึงความต่างนั้น"
กฎเสียงประจำบทเรียน(E3 สอนพร้อมคำ): การเขียนแบบสง่าของ strī คือ สฺตฺรี——ข้างล่างมีจุดเล็กๆ พินทุ(virāma ◌ฺ), บอกว่า "กลุ่มพยัญชนะนี้ติดกันเป็นก้อนเดียว"。เข้าสู่ภาษาไทยในชีวิตประจำวัน จุดนั้นถูกลบทิ้ง กลายเป็น สตรี。มือเดียวกันปาดทิ้งไปทั้งชุด: krodha→โกรธ(โกรธ)、putra→บุตร(ลูกชาย, เจอแล้วใน P07)、cakra→จักร(ล้อ)。 พยัญชนะควบของภาษาสันสกฤตเข้าสู่ภาษาไทยมีสองทาง คือแทรกสระอ่านเต็ม(B2)หรือลบจุดเขียนติดกัน(E3)——สฺตฺรี→สตรี คือทางแบบ "ลบจุด"
(คำกริยาทวงคืนทั้งหมด: alabhata/alabhanta←labhate(P08)＋สวิตช์อดีต(P11)、pratyabhāṣata←bhāṣate(P08)＋อุปสรรค prati＋สวิตช์、 apṛcchan←pṛcchati(P03)＋สวิตช์(P11)、labhate(P08 ปัจจุบันอาตมเนบทไว้เทียบ); hyaḥ เป็นตัวต่อจาก P11。 คำนามใหม่มีแค่ dhī ตระกูลเดียว(น้องสาวพยางค์เดียว), งานการผันรูปยกให้คนคุ้นเคยอย่าง devī(P11)รับไป, strī ปรากฏแค่รูปพหูพจน์ striyaḥ(เหล่าสตรี)เป็นจุดยึด。 สนธิทั้งหมดเป็นกฎเก่า: -aḥ＋เสียงก้อง→-o(hyo/striyo, การ์ด P11)、m＋พยัญชนะ→ṃ(kīrtiṃ); ประโยค ๔ striyaḥ api→striyo 'pi เป็นสนธิสระ, ฟังอย่างเดียวไม่เขียน。 จุดทวงคืนแต่ละประโยค: ๑ เทวี/ลาภ-root；๒ สตรี/เทวี；๓ บุรุษ/เกียรติ/ภาษา-root；๔ สตรี/เกียรติ。)
"P08 คุณสวมชุดที่สอง Ā ชุด จนคุ้นแล้ว: labhate(เขาได้รับ)。P11 คุณติดตั้ง สวิตช์อดีต a- แล้ว。
วันนี้เอาสองอย่างมาต่อกัน: alabhata(นาง/เขาเมื่อวานได้รับ)。สามขั้นเหมือนเวอร์ชันปรัสไมบทเป๊ะ——
① แขวน a- ข้างหน้า ② คำลงท้ายปัจจุบัน -te เปลี่ยนเป็นคำลงท้ายเมื่อวาน -ta ③ ที่เหลือเหมือนเดิม"
"ลองกับคำกริยา Ā ชุดของคุณ: bhāṣate(เขาพูด)→?"(abhāṣata)"yudhyate(เขาสู้รบ)→?"(ayudhyata)
"'พวกเขาเมื่อวานได้รับ'＝ -anta(คู่กับปัจจุบัน -ante, ตัด e ออก): alabhanta。
'ฉันเมื่อวานได้รับ'＝ -e: alabhe——พ้องหน้ากับปัจจุบัน labhe, แยกด้วยว่าข้างหน้ามี a- หรือเปล่า วิธีเดียวกับเวอร์ชันปรัสไมบท"
▸ วันที่ใช้กลไกซ้ำประหยัดแรงที่สุด: กุญแจดอกเดียวไขได้สองล็อก——คำลงท้ายปัจจุบันอาตมเนบทตัด e ออก, ข้างหน้าแขวน a-, ก็ได้เวอร์ชันเมื่อวานของอาตมเนบททันที。 ไม่มีรากศัพท์ใหม่เลย。SKT วางตารางคำลงท้ายเมื่อวานของอาตมเนบทคู่กับคำลงท้ายเมื่อวานของปรัสไมบท(P11) พูดตรงๆ ว่า "สูตรประกอบเหมือน §8.3"——ทวงคืนข้ามบท
"คำกริยามีอุปสรรค(อุปกรณ์เสริมของ P09)พอทำเป็นเมื่อวาน สวิตช์ยังคงติดตั้งอยู่ข้างในอุปกรณ์เสริมติดกับรากศัพท์:
prati＋bhāṣate(ตอบ)→ pratyabhāṣata(i ของ prati เจอสวิตช์ a อัดเป็น y, แบบเดียวกับ upāviśat ของ P11)。
อุปกรณ์เสริมใหม่รู้จักก่อนสองตัวที่พบบ่อย: prati-(ตอบ·ต่อ·เป็นการตอบแทน)、ni-(ลง·เข้าไป)。
อุปกรณ์เสริมที่เหลือ(adhi/api/abhi/vi…)กับกฎเล็กเรื่องลิ้นม้วนของ 'ni ตามด้วย s เปลี่ยนเป็น ṣ' เก็บไว้ในตาราง เจอกันบทตกผลึกสี่"
น้องสาวพยางค์เดียว ī สวมหมวก(ตระกูลคำนามใหม่หนึ่งเดียวของบทนี้):
"แบบรูป dhī(ปัญญา) เป็นตระกูล ī เหมือนพี่สาว devī(P11) ต่างกันแค่เรื่องเดียว:
พี่สาวหลายพยางค์ ตอนสวมหมวก ī อัดเป็น y——devyā(หมวกเครื่องมือ); น้องสาว dhī สั้นเกินไป ī แยกเป็น iy——dhiyā。
ยาวแยก สั้นอัด。หมวกประธาน dhīs→dhīḥ、หมวกทิศทาง dhiyam、หมวกเครื่องมือ dhiyā"
"คำจุดยึด strī(สตรี) เป็นบ้านเดียวกับ dhī——แต่ในเนื้อหาจริงมักขี้เกียจไปใช้หมวกของตระกูล devī,
ฉะนั้นในเรื่องเล่านางปรากฏแค่ในรูป 'เหล่าสตรี striyaḥ' หมวกพิเศษของนางฟังอย่างเดียวไม่ต้องท่องจำ ตารางเต็มอยู่ในบทตกผลึกสี่"
TPRS ปิดท้าย: "เมื่อวานพระราชินีได้รับอะไร? เหล่าสตรีถามอะไร? พระราชินีตอบว่าอย่างไร?"——นักเรียนใช้รูปเมื่อวานของอาตมเนบทเรียงเรื่อง ท่องพร้อมกัน。
- "เครื่องจักรเมื่อวานอาตมเนบท: สวิตช์ a- ＋คำลงท้ายเมื่อวานอาตมเนบท -ta(เขา/นาง)／-e(ฉัน)／-anta(พวกเขา)——ชุด Ā ของ P08 สวมเข้ากับอดีตของ P11"
- "-ta↔-te、-anta↔-ante: เอา e ของคำลงท้ายปัจจุบันอาตมเนบทออก ก็คือคำลงท้ายเมื่อวาน กุญแจดอกเดียวไขได้สองล็อก"
- "น้องสาวพยางค์เดียว dhī: ī แยกเป็น iy(dhiyam/dhiyā)——พี่สาว devī คือ ī อัดเป็น y(devyā) ยาวแยก สั้นอัด"
- "วันกฎเสียง(E3): การเขียนแบบสง่า สฺตฺรี จุดเล็กๆ ข้างล่าง พินทุ ในชีวิตประจำวันถูกลบเป็น สตรี; โกรธ/บุตร/จักร มือเดียวกัน"
เรื่องเล่าสี่ประโยคสองเวอร์ชัน; ชิ้นเปรียบเทียบ: 🔇labhate↔alabhata🔇／🔇bhāṣate↔abhāṣata🔇／🔇labhante↔alabhanta🔇(ปัจจุบันอาตมเนบท↔เมื่อวานอาตมเนบท เป็นคู่); 🔇devyā↔dhiyā🔇(พี่สาวอัด y、น้องสาวแยก iy อ่านช้าเทียบกัน); pratyabhāṣata อ่านช้า(สวิตช์ในอุปกรณ์เสริม); strī รูปคู่ สฺตฺรี↔สตรี(มีพินทุหรือไม่ เทียบกัน)。ชั้นประโยคเจ้าของภาษารอเพิ่ม(ดู 眞人原句池-RSS-L1-6)。
(คำสำรองสำหรับครู: kāma กาม、krodha โกรธ、lobha โลภ、moha โมห、nāśa นาศ、kāraṇa การณ์、ratha รถ、samudra สมุทร、 padma ปทุม、mahārāja มหาราช、muni มุนิ、mekhalā เมขลา、sṛṣṭi สฤษฎิ、hrī หิริ、karṇa กรรณ/กัณณ์、jāla ชาล、 śrī ศรี、īśvara อีศวร、śveta เศวต、dhīra ธีร、cāru จารุ(ปลอม: ความหมายภาษาไทยเอนไปทาง 'ทองคำ', ห่างจากความหมายสันสกฤต 'งดงาม')——คำในตาราง Perry XIII, ใช้สำหรับถอดรหัสทวงคืนและแบบฝึกเทียบกรรมวาจก ยังไม่ใส่เรื่องเล่า。กลุ่มอุปสรรค adhi/api/abhi/vi กับคำกริยา ati-kram/ud-jan/nis-pad/adhi-sthā/prati-sidh ฯลฯ สอนพร้อมตารางในบทตกผลึกสี่。kapota/vasati/anujñā/kṛtsna ไม่มีในฐานข้อมูล CSV ไม่ตั้งตะขอ)
→ บทตกผลึกสี่ W9(เก็บ P12–15): ตารางอตีตกาลไม่สมบูรณ์อาตมเนบทเต็มขึ้นทะเบียนบ้านทางไวยากรณ์(a-＋คำลงท้ายรองอาตมเนบทสามบุรุษสามพจน์, รวมทวิพจน์ -āvahi/-ethām/-etām)＋เทียบสามตารางกับอดีตปรัสไมบท(P11)、ปัจจุบันอาตมเนบท(P08)——"กุญแจดอกเดียวไขสามล็อก"; กรรมวาจกอตีตกาลไม่สมบูรณ์(สเต็มกรรมวาจก P10＋คำลงท้ายอาตมเนบทบทนี้, ตารางเทียบกรรตุ-กรรมวาจกแปดกลุ่ม kr/pā/likh… SKT §13.3); ตารางสเต็ม ī/ū พยางค์เดียวเต็ม(dhī＋strī สองทาง＋ตระกูล ū vadhū เรียงคู่, เทียบกับตระกูลหลายพยางค์ devī/nadī); รายการอุปสรรคกลุ่ม §190–192＋ตารางจำเร็วลิ้นม้วนที่เกิดจากอุปสรรค(แบบ ni-sad→niṣīdati s→ṣ)。