P10 · สัปดาห์ที่ 7 · บท

P10 · พูดเรื่องเดิมจากอีกทิศ

กรรมวาจก

ฉบับร่าง · รอตรวจ

หมายเหตุครู / ที่มา (นักเรียนข้ามได้)

อ้างอิง: Perry Lesson X (§168–177) ＝ SKT บทที่ 10 คำนำ SKT ระบุชัดว่าบทนี้เป็นอธิบายที่ผู้เรียบเรียงแต่งขึ้นเอง — เป็นบทที่ชั้นอธิบายภาษาไทยเข้มข้นที่สุด ศัพท์นั้นเองคือจุดยึด: กรรมวาจก ＝ karma-vācaka ความงามของกลไก: กรรมวาจก ＝ "ธาตุ ＋ ya ＋ ชุดที่สอง" — ชุด Ā จาก P08 กับหมวก -ena จาก P02 มาบรรจบกันที่นี่

① จุดยึดคำร่วมเชื้อสายที่ซ่อนอยู่ในภาษาไทย — รู้จักก่อน แล้วค่อยเรียนรูป0. จุดยึด (5 นาที)

"ลองดูที่ไวยากรณ์ไทยของเราก่อน: ไวยากรณ์ไทยเรียกกรรมวาจกว่า กรรมวาจก — แยก: กรรม (karma บุญกรรม/สิ่งที่ถูกกระทำ) ＋
วาจก (vācaka ผู้บอก) ＝ 'เอากรรมขึ้นเป็นประธาน' ศัพท์ไวยากรณ์ไทยเป็นภาษาสันสกฤตอยู่แล้ว
แล้วทวงคืนอีกคำใหญ่: คีตา — Gītā ← gītā (gīta 'สิ่งที่ถูกขับ' รูปเพศหญิงเป็นชื่อคัมภีร์; พจนานุกรมไทยใช้ คีต/คีตะ,
คีตา เป็นรูปยืมจากชื่อคัมภีร์) Bhagavad-gītā แปลตรงตัวว่า 'บทเพลงของผู้เป็นที่รัก (สิ่งที่ถูกขับ)'
วันนี้คุณจะเข้าใจว่าทำไมมันถึงเป็นแบบนั้น"

② เรื่องเล่าเรื่องสั้นที่ฟังเข้าใจ มีรูปใหม่แค่รูปเดียว1. เรื่องเล่า (CI จุลบรรยาย — เรื่องเดิม สองทิศ)

๑

गुरुः कथाम् कथयति।

guruḥ kathām kathayati.

ครูเล่าเรื่อง (กรรตุวาจก — ประโยคเดิมจาก P07)

๒

कथा गुरुणा कथ्यते।

kathā guruṇā kathyate.

เรื่องถูกเล่าโดยครู (เรื่องเดิม เปลี่ยนทิศ)

๓

किम् उच्यते।

kim ucyate?

พูดถึงอะไร?

๔

गीता गीयते।

gītā gīyate.

บทเพลงกำลังถูกขับขาน

(ประโยค ๒ มีสามชิ้นส่วนล้วนเป็นของเก่าทั้งนั้น: kathā สวมหมวกประธาน (รูปเดิม), guru สวมหมวกเครื่องมือ -ṇā, kath＋ya＋te สังเกต ṇ ใน guruṇā — ปริศนา ṇ กลับมาอีกแล้ว: r อยู่ข้างหน้า n เปลี่ยนเป็น ṇ กฎ P03 ใช้ได้เหมือนเดิมทุกประการ)

③ สร้างประโยคสร้างทีละประโยคจากคำที่คุณมีอยู่แล้ว2. การสร้างประโยค (แนว MT)

"เรื่องเดียวกันพูดได้จากสองหัว จากคนทำ: guruḥ kathāṃ kathayati
จากตัวเรื่องเอง: kathā guruṇā kathyate — เรื่อง · โดยครู · ถูกเล่า
สูตรสามขั้น ล้วนของเก่าทั้งนั้น: ① เรื่องสวมหมวกประธาน (kathā รูปเดิม) ② คนทำสวมหมวกเครื่องมือ -ena/-ṇā (หมวกจาก P02!)
③ กริยาสวมชุดกรรมวาจก ＝ ธาตุ＋ya＋ชุดที่สอง (-te จาก P08!)"
"ฝึก: กรรมวาจกของ paṭhati คืออะไร?" (paṭhyate) "'ถูกมองเห็น'?" (dṛśyate — ครูส่งให้: รากแท้ของ 'มอง' คือ dṛś,
กรรตุวาจกปัจจุบันยืม paś มาใช้ (paśyati) แต่กรรมวาจกกลับไปใช้รากแท้ จำคู่นี้ไว้ก่อน) "'ถูกพูด'?" (ucyate — กรรมวาจกของ vac
เป็นพิเศษด้วย: ขึ้นต้น u รูปพิเศษแค่ส่งให้ฟัง ไม่ต้องท่อง)

การสร้างประโยคแบบลูกโซ่: kathayati → kathyate → kathā kathyate → kathā guruṇā kathyate → gītā gīyate

④ หยอดไวยากรณ์ทีละบรรทัด ตารางเต็มไว้ที่บทตกผลึก3. การหยอดความรู้ (สามบรรทัด)

ฟัง4. การฟัง (รายการเสียง)

▶ เสียงรายการเสียงของบทนี้ — ในตัวอย่างเป็นที่ว่างไว้ก่อน; ฉบับจริงใช้เสียง Matcha + เสียงจริง (เล่นเมื่อเข้าสู่ระบบ ไม่ลิงก์ออก)

สี่ประโยคในเรื่องสองแบบ; คู่กรรตุวาจก-กรรมวาจกสลับไปมา: 🔇kathayati↔kathyate🔇, 🔇paṭhati↔paṭhyate🔇, 🔇gāyati↔gīyate🔇; อ่านช้า guruṇā (ṇ); การ์ดรูปพิเศษ ucyate/dṛśyate (ฟังเพื่อให้หน้าตาคุ้น)

ใช้5. การใช้ (แบบฝึกหัด)

สลับทิศครูให้ประโยคกรรตุวาจก (ใช้ของเก่าทั้งหมด) นักเรียนพูดเปลี่ยนเป็นกรรมวาจกปากเปล่า (การทวนเพื่อแก้ (recast); ต้องการเฉพาะกริยาตามกฎ kath/paṭh สองตัว)

ฟังแยกกรรตุวาจกหรือกรรมวาจก? (-ti/-te＋สัญญาณ ya แปดตัวอย่าง)

ถอดรหัสศัพท์: กรรมวาจก ทั้งชั้นแยกคำ; แถมถอด กริยา←kriyā (คำว่า 'กริยา' ในภาษาไทย ＝ 'สิ่งที่ถูกกระทำ' — นามจาก √kṛ; ส่วน -yā ของมันเป็นปัจจัยนาม ไม่เกี่ยวกับ -ya- ของกรรมวาจก เป็นแค่โบนัสด้านนิรุกติศาสตร์)

ทวงคืนการ์ดถอดรหัส: คีตา←gītā (ดูจุดยึด); อาชญา←ājñā (คำสั่ง→โทษ คำศัพท์บทนี้) — คู่แฝดบาลี-สันสกฤต: รูปสันสกฤต อาชญา (เช่น อาชญากรรม) คู่กับรูปบาลี อาณา←āṇā (เช่น อาณาจักร) ใช้ต่างกัน ไม่ปนกัน

เก็บเข้า kośaคำของบทนี้เข้าคลังคำส่วนตัวของคุณ6. โกศะ kośa (นำเข้าคลังบทนี้)

การ์ดคำ: kath กรรมวาจก kathyate, paṭh กรรมวาจก paṭhyate, gā (→gāyati ขับร้อง; กรรมวาจก gīyate; gīta/gītā — คีต/คีตา การ์ด), vac (→ucyate ถูกพูด — การ์ดรูปพิเศษ), dṛś (→dṛśyate ถูกมองเห็น; กรรตุวาจกปัจจุบันยืม paś — การ์ดรูปพิเศษ), ājñā आज्ञा (คำสั่ง; อาชญา — การ์ดคู่แฝด อาณา) การ์ดสูตร ×1: กรรมวาจกสามขั้น (หมวกประธาน＋หมวกเครื่องมือ＋ya-te) — ทดลองแต่งประโยคสดตอนทบทวน

เชื่อมสู่บทตกผลึกบทตกผลึกต่อจากนี้

→ W7 บทตกผลึกที่สาม (P8–11): ตารางแจกรูปครบทั้ง P/Ā＋การสร้างกรรมวาจกอย่างเป็นระบบ (รวม aya หลุด,จัดเก็บรูปพิเศษ dṛś/vac)＋ตาราง ā เพศหญิงครบ＋อตีตกาลไม่สมบูรณ์ (imperfect) (หลัง P11) "คุณพูดเรื่องเดียวจากสองหัวได้แล้ว — บทตกผลึกแค่หาทะเบียนบ้านทางไวยากรณ์ให้ทักษะชุดนี้"