P06 · น้ำผึ้งกับหมี
หมายเหตุครู / ที่มา (นักเรียนข้ามได้)
ตรงกับ Perry Lesson VI(§131–137)= SKT บทที่ 6 บทนี้ไม่หนักมาก: ธาตุ ya ตระกูล "แบบยืดเสียง" (śam→śāmyati)+ นปุงสกลิงค์ สเต็ม u(แบบ madhu ประธาน=กรรม=รูปเดิม) เรื่องเล่าเปิด "เส้นน้ำผึ้ง"(madhu→หมี→P07 หัวขโมย)สนธิทั้งหมดใช้กฎที่เรียนมาแล้ว ไม่มีสิ่งใหม่ ⚠
"ทวงคืนสามคำ: มธุ(น้ำผึ้ง — มธุรส แปลว่า 'น้ำหวาน/รสหวาน' = madhu+rasa ตัว มธุ นั่นเอง)← madhu;
เนตร(ตา)← netra —
การ์ดถอดรหัส L0 เคยแกะกันแล้ว วันนี้เอาเข้าประโยค;มุข(หน้า หน้าโถง)← mukha
ยังมีอีกหนึ่งตัวซ่อนอยู่ในคำเก่า: ศานติ/สันติ ธาตุคือ śam(สงบ)— วันนี้ออกมาในรูปกริยา: śāmyati"
(ประโยค ๓ กับ ๔ เป็นคู่สาธิต: จุลภาคใน ๓ คือการหยุดโดยตั้งใจ — มีการหยุด สนธิก็ไม่เกิด;ประโยค ๔ ไม่หยุด madhu+icchati จึงติดกันเป็น madhv icchati(u พบกับสระอื่นเปลี่ยนเป็น v)สนธิสระ W5 จะสอนในบทตกผลึก ตอนนี้แค่ฟัง ยังไม่ต้องเขียน)
"กริยาใหม่สองตัว ทั้งคู่ ya ตระกูล: tuṣyati(เขาพอใจ)→ 'ฉันพอใจ' ล่ะ?" (tuṣyāmi)
"śāmyati(เขาสงบลง)— ฟังดีๆ: ธาตุคือ śam เข้า ya ตระกูลแล้วยืดเสียง: śām-ya-ti
ในคำว่า ศานติ เสียง śān- ที่ยาวนั้น กับตรงนี้เป็นเรื่องเดียวกัน"
"คำใหม่ madhu(น้ำผึ้ง)เป็นนปุงสกลิงค์: ประธาน=กรรม=madhu รูปเดิม — อยู่ตระกูลเดียวกับ vāri ไม่ต้องเรียนเพิ่ม"
ลูกโซ่การสร้างประโยค: tuṣyati → na tuṣyati → kumāraḥ na tuṣyati → ṛkṣaḥ madhu icchati → kumāro madhu paśyati(สนธิ)
ตัวต่อ(ใช้ก่อน วิเคราะห์ทีหลัง): iti(คำอัญประกาศ — "…" พูดจบแล้วบอกว่า 'ดังนั้น')
kumāraḥ "madhu icchāmi" iti vadati(เด็กชายพูดว่า: "ฉันอยากได้น้ำผึ้ง")
(iti คือคำเดียวกับที่คนไทยสวดทุกวันใน อิติปิโส(อิติปิ โส ภะคะวา…)— "ดังนี้" มันกรอบคำพูดที่อ้างอิงไว้ด้านหลังประโยค อัตราใช้ใน RSS 3.3% ดูเพิ่มเติม 積木層研究-高頻即用塊)
- "ธาตุ ya ที่ลงท้าย -am จะยืดเสียง: śam→śāmyati;ธาตุ mad ลงท้าย -d เป็นข้อยกเว้นประเภทเดียวกันที่ Perry ระบุไว้เป็นพิเศษ(mādyati)ได้ยินเสียงยาวก็พอ ไม่ต้องท่องรายการ"
- "สเต็ม u นปุงสกลิงค์(madhu)= สเต็ม i นปุงสกลิงค์(vāri)แบบเดียวกัน: ประธาน=กรรม=รูปเดิม"
- "ที่หยุดไม่มีสนธิ(madhu, madhu — จุลภาคคือเครื่องกั้น);ไม่หยุด u พบกับสระอื่นเปลี่ยนเป็น v(madhv icchati — ฟังอย่างเดียว W5 จะสอน)"
- "กฎเสียงวัน B3: สระยาวในภาษาสันสกฤตส่วนมากตรงกับสระยาวในภาษาไทย(มธุ/วาริ)— แต่มีไม่น้อยที่สลับสั้น-ยาว อย่าท่องแบบตายตัว"
เรื่องเล่าห้าประโยคสองเวอร์ชัน;ตัดส่วน: śāmyati เสียง ā ยาวอ่านช้า กับ śam ธาตุ;madhu กับ vāri เปรียบเทียบ(คู่แฝดนปุงสกลิงค์);ṛkṣo madhu(ทบทวน);madhu 🔇icchati↔madhv🔇 icchati(ฟังอย่างเดียว)
การ์ดคำ: tuṣ(→tuṣyati พอใจ)、śam(→śāmyati สงบลง;รากของ ศานติ)、madhu मधु(น้ำผึ้ง;มธุ)、netra नेत्र(ตา;เนตร)、mukha मुख(หน้า;มุข)、ṛkṣa ऋक्ष(หมี — การ์ดตัวละครในเรื่อง) การ์ดตัวต่อ: iti(ดังนี้ อัญประกาศ — วางหลังข้อความที่อ้าง;เทียบ อิติปิโส)
→ W5 บทตกผลึกที่สอง(สรุป P4–7): ตารางเปรียบเทียบสเต็ม a/i/u ทั้งหมด+กลุ่มนปุงสกลิงค์(phala/vāri/madhu)+เปรียบเทียบกริยาประเภท 1/4/6/10+สรุปย่อยสาม วิสรรค