P05 · กริยาหมู่ที่สี่และสเต็ม u
หมายเหตุครู / ที่มา (นักเรียนข้ามได้)
ตรงกับ: Perry Lesson V (§124–128) = SKT บทที่ 5 สองสาย: กริยาหมู่ที่สี่ (ธาตุ + ya) และสเต็ม u ฝ่ายปุงลิงค์ คำแทนตารางแจกรูปคือ guru — คำที่นักเรียนทวงคืนตั้งแต่ L0 อย่าง ครู กลับมาสวมหมวกในบทนี้ (คำที่ใช้แทนตารางแจกรูปคือ guru; Perry §128 ใช้ bhānu เป็นคำแทนตาราง — ครูผู้สอนโปรดตรวจหนังสือต้นฉบับด้วย) กรอบวัฒนธรรม CI: พระวิษณุ (Viṣṇu, สเต็ม u) กับการกวนเกษียรสมุทร (ภาพที่วัดพระแก้ว) ปรากฏในบัตร kośa และข้อเขียนรายทางในชั้นเรียน ไม่ขยายเป็นเรื่องเล่า
«ตัวเอกวันนี้คุณรู้จักตั้งแต่วันแรก: ครู ← guru แล้วยังมีอีกสองตัวในตระกูล u: ภาณุ ← bhānu (ดวงอาทิตย์ — ชื่อคนไทยพบบ่อย ภาณุ); พระวิษณุ ← viṣṇu สังเกต ษ และ ณ ใน วิษณุ — กฎ A1 กับปริศนา ṇ อาทิตย์ที่แล้ว อยู่ในคำเดียวกันครบเลย»
«กริยาใหม่: paśyati — 'เขามองเห็น' ถ้า 'ฉันมองเห็น'?» (paśyāmi) «'คุณมองเห็น'?» (paśyasi)
«นี่คือตระกูลใหม่ สัญลักษณ์คือธาตุ + ya: paś-ya-ti ได้ยิน ya นั้นไหม แล้วยังมีอีกตัวที่จะชอบ:
āgacchati — 'เขามา' คือ gacchati เติม ā ข้างหน้า ('มาทางนี้') ไป คือ gacchati, มา คือ āgacchati»
(บันทึกสำหรับครู: āgacchati ยังอยู่ในตระกูล gacchati (หมู่ที่หนึ่ง) ไม่ใช่ตระกูล ya — ถ้านักเรียนถาม พูดปากเปล่าสั้น ๆ ก็พอ)
ลูกโซ่การสร้างประโยค: paśyati → paśyāmi → gurum paśyāmi → kumāraḥ gurum paśyati → kumāro guruṃ paśyati (สนธิ) → gurur āgacchati
«guru สวมหมวก: หมวกประธาน guruḥ, หมวกกรรม gurum นี่ครั้งที่สามแล้ว —
ตระกูล deva, ตระกูล agni, ตระกูล guru หมวกไม่เคยเปลี่ยนเลย»
«ชิ้นสุดท้ายของการอ่านต่อเนื่อง: guruḥ āgacchati → gurur āgacchati
-uḥ ก่อนสระ/เสียงก้องเปลี่ยนเป็น -ur — เหมือน -iḥ→-ir อาทิตย์ที่แล้วเป๊ะ -aḥ เปลี่ยนเป็น o; -iḥ/-uḥ ลงท้ายด้วย r: ครบชุดแล้ว»
ตัวต่อ (ใช้ก่อน วิเคราะห์ทีหลัง — ชุดบทนี้): bhavān (ท่าน·ชาย) / bhavatī (ท่าน·หญิง) — ภาษาสุภาพในชั้นเรียนสำหรับ 'คุณ'
นักเรียนถามครู: bhavān kaḥ? (ท่านเป็นใคร?) — aham guruḥ bhavān kutra gacchati? (ประโยคต้นแบบจาก RSS L5)
(bhavān กับภาษาไทย ภพ / สมภพ มาจากธาตุเดียวกัน √bhū 'มีอยู่ เป็น' — 'ผู้มีอยู่' ยกขึ้นเป็นคำยกย่อง ทะเบียนบ้านทางไวยากรณ์คือสเต็ม -vat รอบหน้า; bhavān ออกปาก ประโยคจาก RSS หมู่ใหญ่ [bhavān kaḥ/gacchati/pibati…] เข้าชั้นได้เลย ความถี่ใน RSS 1.5% รายละเอียด 積木層研究-高頻即用塊)
- «ตระกูล ya = ธาตุ + ya (paś-ya-ti) ท้ายคำเหมือนเดิม»
- «คำลงท้าย -u ใช้หมวกชุดเดียวกัน: guruḥ / gurum»
- «-uḥ ก่อนเสียงก้อง/สระ → -ur (gurur āgacchati) — อยู่ตระกูลเดียวกับ -iḥ→-ir»
- «วันกฎการออกเสียง (A4): กึ่งสระตรงผ่านได้เลย y/r/l/v → ย/ร/ล/ว (วายุ ← vāyu, วิษณุ ← viṣṇu)»
ทั้งสี่ประโยคของเรื่องเล่าสองเวอร์ชัน; ตัดช่วง: guruḥ (ท้ายประโยค) / gurur āgacchati; อ่านช้าส่วน -ya- ของ paśyati; เปรียบเทียบ āgacchati กับ gacchati
บัตรคำ: paś/paśyati (มองเห็น), ā-gam/āgacchati (มา), guru गुरु (อาจารย์; ครู — บัตร L0 เลื่อนขั้นเป็นคำแทนตารางแจกรูป), bhānu भानु (ดวงอาทิตย์; ภาณุ), viṣṇu विष्णु (พระวิษณุ; พระวิษณุ, บัตรวัฒนธรรม: การกวนเกษียรสมุทร) บัตรสนธิ: -uḥ + เสียงก้อง/สระ → -ur (พร้อมไฟล์เสียง) บัตรตัวต่อ: bhavān / bhavatī (ภาษายกย่อง ท่าน·ชาย/หญิง) — ภาษาสุภาพ; ธาตุ √bhū, คำร่วมเชื้อสาย ภพ/สมภพ
→ W5 บทตกผลึกสอง: ตารางแจกรูปเต็มสามสเต็ม deva/agni/guru + กลาง vāri + กริยาหมู่ 1/4/6/10 เปรียบเทียบ + สรุปย่อสนธิ visarga (-aḥ/-iḥ/-uḥ สามตระกูล) ตอนนี้นักเรียนได้ลงมือใช้วัสดุทั้งหมดด้วยตัวเองแล้ว — บทตกผลึกทำแค่ตั้งชื่อและเติมให้ครบ