P15 · สัปดาห์ที่ 9 · บท

P15 · ทั้งบ้านเป็นภาษาสันสกฤต(ตระกูล r)＋ชุดที่สองเรียนออกคำสั่ง

ฉบับร่าง · รอตรวจ

หมายเหตุครู / ที่มา (นักเรียนข้ามได้)

สัมพันธ์กับ: Perry Lesson XV(§199–205)＝ SKT บทที่ 15(ปัญจมีวิภักติ อาตฺมเนปท＋สเต็ม ṛ)。 ที่มาของเนื้อหา: Perry §199–205(แกนหลัก)＋ Ruppel Ch.24/29(ญาติ guṇa／ผู้กระทำ vṛddhi สองแบบและกับดักคำลงท้าย)＋ SKT §15.1–15.6(ศัพท์ทางไวยากรณ์ภาษาไทย＋เทียบ namo บาลี)＋ Goldman §10–11(ป้องกันกับดัก: 2sg เป็น -sva เสมอ; สองกลุ่มประธานรูปเดียวกันแต่สเต็มต่างกัน)。 แก่นสาร สองเรื่อง: คำกริยาสวมชุด Ā เรียนออกคำสั่ง(-te ของ P08 ต่อกับน้ำเสียงคำสั่งของ P14); คำนามตระกูล r——ตัวจริงของ บิดา/มารดา。กลุ่มญาติเลื่อนเข้ามาก่อนตามปฏิทินคาบเรียนจาก Perry XVI(การ์ดถอดรหัส 29/30 อยู่ที่นี่)。 ช่วงที่ 4 ของสัปดาห์นี้＝บทตกผลึกสี่(เก็บ P12–15)。ฉบับร่าง 07 ไม่มีหน่วยนี้ แคปซูลนี้เป็นมุมออกแบบใหม่สี่มุม。

① จุดยึดคำร่วมเชื้อสายที่ซ่อนอยู่ในภาษาไทย — รู้จักก่อน แล้วค่อยเรียนรูป0. จุดยึด(5 นาที)

"วันนี้สิ่งที่ทวงคืนคือครอบครัวของคุณเอง:
บิดา ← pitā(บิดา——ช่อง 'บิดา' ในเอกสารทางการก็คือคำนี้)。
มารดา ← mātā(มารดา——รูปเก่าในพจนานุกรมเขียนว่า มาดา, รูปนิยมเติม ร เข้าไป)。
ธิดา ← dhītā(ธิดา——เจ้าหญิงเรียก พระราชธิดา)。ภาดา ← bhrātā(พี่น้องชาย——ในราชาศัพท์ว่า พระภาดา;
ตระกูลเดียวกันยังมี ภราดร คือคำใน ภราดรภาพ 'ความเป็นพี่น้อง')。
เห็นจุดร่วมไหม? ทั้งหมดลงท้ายด้วย -ดา ภาษาไทยยืมไปไม่ใช่สเต็มในพจนานุกรม
แต่เป็นรูปร่างของประธานในประโยคของภาษาสันสกฤต——คำเรียกคนในบ้านคุณ คือฟอสซิลของหมวกประธานภาษาสันสกฤต"

กฎเสียงประจำบทเรียน(C3 สอนพร้อมคำ): t ของภาษาสันสกฤต เมื่อเข้าสู่ภาษาไทยมักเปลี่ยนเป็น ด: pitā→บิดา、mātā→มา(ร)ดา、 dhītā→ธิดา、tārā→ดารา(ดาว) บิดา คำเดียวรวมสองกฎ——p→บ(C1, กฎเก่า P07)＋t→ด(C3 กฎใหม่), เหมือน สุพรรณหงส์ ที่รวม E1＋E2 ไว้ในคำเดียว。

② เรื่องเล่าเรื่องสั้นที่ฟังเข้าใจ มีรูปใหม่แค่รูปเดียว1. เรื่องเล่า(CI เรื่องสั้น——ทั้งบ้านล้วนเป็นผู้ให้)

๑

🔇

पिता भाषते। कुमार फलम् लभस्व।

pitā bhāṣate. kumāra phalam labhasva.

บิดาเอ่ยว่า "ลูก, เอาผลไม้ไปสิ"

๒

🔇

माता च वदति। वारि लभस्व इति।

mātā ca vadati. vāri labhasva iti.

มารดาก็พูดว่า "เอาน้ำไปสิ"

๓

🔇

कुमारः पृच्छति। कः दाता इति।

kumāraḥ pṛcchati. kaḥ dātā iti.

เด็กชายถามว่า "ใครเป็นผู้ให้?"

๔

🔇

पिता दाता। माता अपि दात्री।

pitā dātā. mātā api dātrī.

บิดาเป็นผู้ให้ มารดาก็เป็นผู้ให้เช่นกัน

(คำกริยาทวงคืนทั้งหมด: bhāṣate←P08、vadati←P01、pṛcchati←P03; labhasva เป็นเพื่อนเก่า labhate(P08)สวมชุดคำสั่งบทนี้。 ca←P03、api←P04、iti←P06 ตัวต่อใช้ต่อ。คำนามใหม่มีแค่สามคำ: pitā／mātā／dātā ทุกคำมีตะขอภาษาไทย。 สนธิ: ๒ labhasva＋iti ติดกันเป็น labhasveti、๔ mātā＋api ติดกันเป็น mātāpi——สนธิสระฟังอย่างเดียวไม่เขียน; ๓ kaḥ＋dātā→ko(กฎเก่า P02), dātā＋iti→dāteti(ฟังอย่างเดียว)。จุดทวงคืนแต่ละประโยค: ๑ บิดา/กุมาร/ผล/ลาภ-root； ๒ มารดา/วาริ/ลาภ-root；๓ กุมาร/ทายก-root；๔ บิดา/มารดา/ทายก-root＋ทวงคืนหมวกตระกูล ī。)

③ สร้างประโยคสร้างทีละประโยคจากคำที่คุณมีอยู่แล้ว2. การสร้างประโยค(วิธีมิเชล โทมัส——สองเส้นทาง)

เส้นทางที่หนึ่ง: น้ำเสียงคำสั่งของชุดที่สอง

"บทที่แล้วคุณสั่งคนอื่นทำงานได้แล้ว(laṅkāṃ gaccha!) คำกริยาที่สวม ชุด Ā(กลุ่ม -te ของ P08)ออกคำสั่งเปลี่ยนเป็นอีกแบบ:
'เธอ...เถอะ'＝ -sva: labhate→labhasva(เอาไปเถอะ)。bhāṣate→'เธอพูดเถอะ'?"(นักเรียน: bhāṣasva)
"yudhyate→'เธอสู้เถอะ'?"(นักเรียน: yudhyasva)
"'เขา...เถอะ'＝ -tām: labhatām。'เรา...เถอะ'＝ -āmahāi: labhāmahāi(เราเอาไปด้วยกันเถอะ)"
"แถมวิธีพูดสุภาพที่สุด: ชุดกรรมวาจก(P10)ก็ออกคำสั่งได้——kathā kathyatām: 'ขอให้เรื่องถูกเล่า'＝
'ช่วยเล่าเรื่องหนึ่งหน่อย' ขอร้องให้คนทำอะไรให้ ภาษาสันสกฤตกลับทิศพูด สุภาพที่สุด"

▸ จุดลดภาระ(Goldman): คำสั่งชุด Ā 'เธอ' เป็น -sva เสมอ ไม่แยกตระกูลไม่แยกสวิตช์——เป็นระเบียบยิ่งกว่าฝั่งปรัสไมบทอีก。

เส้นทางที่สอง: ตระกูล r——สองหน้า

"ตัวตนในพจนานุกรมของ pitā(บิดา)คือ pitṛ——ลงท้ายด้วยเสียง ฤ(เพื่อนเก่าจาก ★B1 ของ L00) พอสวมหมวกประธานไม่ใช้ -ḥ:
ทิ้ง r ยืดเป็น ā——pitā。หมวกทิศทาง: pitaram。mātā แบบเดียวกัน: mātā／mātaram。
ผู้ทำงานเป็นอีกหน้าหนึ่ง: dātṛ(ผู้ให้) หมวกประธานก็เป็น dātā เหมือนกัน แต่หมวกทิศทางกลับเป็น dātāram——ฟังหู:
pitaram สั้น、dātāram ยาว กลุ่มญาติสั้น กลุ่มอาชีพยาว ใช้หูจำคู่นี้ก่อน"
"รูปฝ่ายหญิงของคำอาชีพสวมชุดตระกูล ī: ฝ่ายหญิงของ dātā คือ dātrī——หมวกทั้งชุดเดินตาม devī(P11)เลย, แถมให้"

ตัวต่อ(ใช้ก่อน วิเคราะห์ทีหลัง——กลุ่มบทนี้): pitre namaḥ／mātre namaḥ(คารวะบิดา／คารวะมารดา——คำสวดมนต์)。

นะโม(namo)ที่คุณสวดทุกวัน คำที่ตามหลังมาก็เป็นรูปแบบนี้: บาลี namo buddhāya＝ 'คารวะพระพุทธเจ้า'。
หมวก "ให้ใคร" ของ pitre/mātre ขึ้นทะเบียนบ้านไว้บทหลัง＋บทตกผลึกสี่——ตอนนี้ใช้ทั้งประโยคก่อน。

TPRS ปิดท้าย: "ใครกำลังพูด? บิดาสั่งให้ลูกทำอะไร? ใครเป็นผู้ให้?"——นักเรียนใช้ประโยค -sva สั่งกันเอง ท่องพร้อมกัน ๔。

④ หยอดไวยากรณ์ทีละบรรทัด ตารางเต็มไว้ที่บทตกผลึก3. การหยอดความรู้(สี่บรรทัด)

ฟัง4. การฟัง(รายการไฟล์เสียง)

▶ เสียงรายการเสียงของบทนี้ — ในตัวอย่างเป็นที่ว่างไว้ก่อน; ฉบับจริงใช้เสียง Matcha + เสียงจริง (เล่นเมื่อเข้าสู่ระบบ ไม่ลิงก์ออก)

เรื่องเล่าสี่ประโยคสองเวอร์ชัน; ชิ้นคำสั่ง: 🔇labhate↔labhasva🔇↔🔇labhatām↔labhāmahāi🔇(คำเดียวสี่รูปอ่านต่อกัน); bhāṣasva／yudhyasva／kathyatām อ่านช้า; เทียบยาวสั้น: 🔇pitaram↔dātāram🔇(ญาติสั้น／อาชีพยาว, สลับห้ารอบ); labhasveti／ko dāteti／mātāpi ชิ้นอ่านต่อกัน(สนธิสระฟังอย่างเดียว); pitre namaḥ／mātre namaḥ(สำเนียงสวดมนต์)。 ครูอาจแทรก netāram／bhartāram ให้ฟังคุ้นหู(ฟังอย่างเดียวไม่สอบ, เจอกันบทตกผลึกสี่)。

ใช้5. การใช้(แบบฝึก)

ลูกโซ่เปลี่ยนชุดคำสั่ง: ครูออกคำกริยาชุด Ā(labhate/bhāṣate/yudhyate สลับกัน), นักเรียนตอบรูป -sva ทันที; รอบยกระดับ -tām/-āmahāi(การทวนเพื่อแก้)。

ฟังแยกยาวสั้น: กลุ่มญาติหรือกลุ่มอาชีพ?(สิบตัวอย่าง: pitaram/mātaram/dātāram เป็นหลัก, แทรกคำอาชีพแปลกใหม่ให้แยกแค่ยาวสั้น)。

คำขอสุภาพที่สุด(พิธีกรรมในชั้นเรียน): ทั้งห้องพูดพร้อมกัน kathā kathyatām!——ครูเล่าเรื่องสั้นๆ จริงๆ เป็นรางวัล。

ถอดรหัสทวงคืน: กวาดทั้งครอบครัวรอบเดียว——บิดา/มารดา/ธิดา/ภาดา(พิสูจน์สด C3; แถม ภราดร←ภราดรภาพ); ทายก←dāyaka(√dā 'ผู้บริจาค'——ญาติภาษาไทยของ dātā); นายก←nāyaka(√nī 'ผู้นำ'——นายกรัฐมนตรี คือ 'ผู้นำใหญ่')。

แนะนำครอบครัวตนเอง(ทวงคืน mama): mama pitā ___、mama mātā ___; นักเรียนที่สมัครใจเติมประโยค pitre namaḥ／mātre namaḥ ปิดท้าย。

เก็บเข้า kośaคำของบทนี้เข้าคลังคำส่วนตัวของคุณ6. โกศะ kośa(เพิ่มเข้าคลังบทนี้)

คำ ×3

pitṛ／mātṛ／dātṛ

บิดา पितृ(บิดา ★C1+C3; รูปประธาน pitā)／มารดา मातृ(มารดา, รูปเก่าในพจนานุกรม มาดา ★C3)／ผู้ให้ दातृ(ทายก รากเดียวกัน √dā; รูปประธาน dātā)

การดำเนินการ ×2

คำสั่งชุด Ā -sva/-tām/-āmahāi; หมวกตระกูล r(ประธาน＝ทิ้ง r ยืด ā; ทิศทาง＝ญาติ -aram/อาชีพ -āram)

ใส่คำกริยาชุด Ā ใดก็ได้ออกคำสั่งสด; pitā/pitaram↔dātā/dātāram ผันคู่

ตัวต่อ ×1

pitre namaḥ／mātre namaḥ

คำสวดคารวะ(cf. นะโม/นมัสการ; บาลี namo buddhāya); ขึ้นทะเบียนบ้าน: หมวก "ให้ใคร" อยู่บทหลัก＋บทตกผลึกสี่

สนธิ ×1

a/ā＋i→e、ā＋a→ā(ฟังอย่างเดียว)

คู่กับไฟล์เสียง labhasveti／ko dāteti／mātāpi

กฎ ×1

C3 ด←t

ผูกกับไฟล์เสียง บิดา/มารดา/ธิดา/ดารา

(คำสำรองสำหรับครู: ธิดา←dhītā(รูปตะขอใน CSV; ความสัมพันธ์กับ duhitṛ เป็นหมายเหตุที่มาของคำ)、ภราดร/ภาดา←bhrātṛ、ภรรดร←bhartṛ(สามี/ผู้เลี้ยงดู)、 อาจารย์←ācārya、บัณฑิต←paṇḍita、กาล←kāla——คำในตาราง Perry/SKT XV, สำรองไว้ถอดรหัสทวงคืน。 คำเตือนมิตรปลอม: คำในตาราง Perry XV kṛpā(ความสงสาร)อย่าเทียบกับ กรุณา——กรุณา←karuṇā เป็นคำอื่น ไม่ร่วมเชื้อสาย。 netṛ/rakṣitṛ/sraṣṭṛ/śāstṛ ฯลฯ กลุ่มอาชีพ, svasṛ/naptṛ ข้อยกเว้น(คำเครือญาติแต่เดินหน้าแบบอาชีพ), สุภาษิต sarpo daśati kālena…、 Locative Absolute(SKT หมายเหตุ nṛpe rakṣitari)ล้วนเป็นเนื้อหาบทตกผลึกสี่และบทหลัง บทนี้ไม่ใส่หน้านักเรียน)

เชื่อมสู่บทตกผลึกเชื่อมต่อบทตกผลึก

ช่วงที่ 4 ของสัปดาห์นี้＝บทตกผลึกสี่(เก็บ P12–15): บทนี้ผ่านสี่ด่านแล้วจึงเปิดใช้ส่วนสเต็ม r——ตารางคอลัมน์คู่เครือญาติ/อาชีพเต็มขึ้นทะเบียนบ้าน (รวมกับดักคำลงท้ายสี่จุด: ประธานเอกพจน์ -ā、อปาทานเอกพจน์ -ur、กรรม/สัมพันธการกพหูพจน์ ṝ ยาว、พหูพจน์กรรม/ประธานฝ่ายหญิง -ṝn/-ṝḥ), ＋ตารางคำสั่งสองรูปแบบเต็ม(ปรัสไมบท P14＋อาตมเนบทบทนี้อยู่ในเวทีเดียวกัน),＋สรุปกลุ่มสเต็มฝ่ายหญิง。P16(สมมติวิธี＋go)→ บทตกผลึกห้า。