บทตกผลึกแปด · สรรพนามชี้เฉพาะสามชั้นเต็มกำแพง·ตารางเสียงเปลี่ยนหน้าเสร็จแล้วครบชุด·เก็บแฟ้มเพื่อนปลอม ภูต

หนึ่ง — เรียกออกมา (7 นาที) — ช่องว่างมาก่อนตาราง

กระดานเปล่าเรียงช่องว่างยาวหนึ่งแถว ยังไม่เขียนชื่อตาราง。

「ครึ่งเดือนนี้พวกเธอแยก『นั่น』เป็นสองชั้น ให้กริยาโตหน้าเสร็จแล้ว ตะโกนสิ่งที่รู้ออกมา。
『นี่（ใกล้มือ）เป็นใคร』？」（kaḥ ayam）「『ภูเขานั้น（ไกลลิบ）』？」（asāu parvataḥ）
「『เขาตรัสรู้แล้ว』？」（buddhaḥ）「『ทุกข์ผ่านพ้นไปแล้ว』？」（gataṃ duḥkham）「『เขาไปแล้ว (ฝ่ายกรรตุวาจก)』？」（gatavān）
「『ผี!』คำที่นักเรียนตะโกน？」（bhūtam）「ครูแก้ว่าผีที่แท้เป็นคำไหน？」（pretaḥ）

（สิบกว่าช่องสว่างขึ้นทันที）

「เห็นไหม——สามชั้นใกล้ไกลพวกเธอรู้แล้ว หน้าเสร็จแล้วพวกเธอจำได้แล้ว แม้แต่ลายเซ็นด้วยมือตนเองก็สร้างได้ แม้แต่เพื่อนปลอมก็จับได้แล้ว
วันนี้ทำสามอย่าง：**จัดสรรพนามสามชั้น（รวมทวิพจน์）ขึ้นกำแพง เก็บกฎเปลี่ยนหน้าเสร็จแล้วเป็นตารางครบชุด เก็บแฟ้มคดีเพื่อนปลอม ภูต อย่างเป็นทางการ
ที่เหลือไม่ใช่บทเรียนใหม่ แค่ประกอบชิ้นส่วนของสองบทให้เป็นภาพเดียว。**」

สอง — ตั้งชื่อหนึ่ง：สรรพนามชี้เฉพาะสามชั้นเต็มกำแพง (9 นาที) — ทวิพจน์วันนี้เติมเต็ม

「บนกำแพงสรรพนามของบทตกผลึกหก พวกเธอแขวน『ฉัน mad／เธอ tvad／เขา tad』สามตระกูลไว้แล้ว P27 เพิ่มมาอีกสองแถว：ใกล้มือ अयम् กับไกลลิบ असौ วันนี้เติมสองแถวนี้พร้อมทวิพจน์ให้ครบ กำแพงก็เป็นสามชั้น——ใกล้—ธรรมดา—ไกล」

สามชั้นเรียงแถว（ประโยคเดียวดูกำแพงทั้งหมด·ประธานเอกพจน์）：

ตารางเต็มชี้ใกล้ अयम्（เพศชาย เอกพจน์ทวิพจน์พหูพจน์；★＝เดาได้จากตระกูล तद् ตัด t- ออก；แปลก＝เป็นชุดของตัวเอง）：

• เปิดเผยไปแล้ว：P27 นักเรียนกรอกคอลัมน์เพศชายเอกพจน์ พหูพจน์ทั้งประธานกรรมเครื่องมือสัมพันธ์อธิกรณ์แล้ว；คอลัมน์ทวิพจน์ตัวหนา＋สองแถวให้/จากคือของใหม่เดียวของวันนี้——ทวิพจน์ก็ประหยัดที่สุดเหมือนเดิม आभ्याम् คำเดียวครองหมวกเครื่องมือ·ให้·จากสามใบ、अनयोः คำเดียวครองหมวกสัมพันธ์·อธิกรณ์สองใบ（เหมือนวิธียุบของบทตกผลึกหก「เราสอง āvābhyām/āvayoḥ」）。
• ประโยคเดียวจำได้ครึ่งตาราง：ยกเว้นประธานกรรม अयम् ≈ ตระกูล तद् ตัด t- ต้นคำออก——tasya→asya、tasmin→asmin、teṣām→eṣām、teṣu→eṣu、tasmāi→asmāi。รู้จัก तद् ก็รู้จัก अयम् ไปครึ่งใหญ่（สี่นิสัยแปลก ๆ ฟังจนคุ้นก็พอ：เครื่องมือ अनेन／अनया มี an- นำหน้าเพิ่ม、ทวิพจน์สัมพันธ์อธิกรณ์ अनयोः、เครื่องมือพหูพจน์ एभिः ไม่ใช่ \*ऐः）。
• ประธานกรรมเพศกลาง इदम्／इमे／इमानि；ประธานเพศหญิง इयम्／กรรม इमाम्／สัมพันธ์ अस्याः／อธิกรณ์ अस्याम्（ตาม सा ตัด t- ออก）；ที่เหลือใส่เสื้อเพศชายแบบเดียวกัน。ประธานกรรมเอกพจน์ลงท้ายด้วย -am ทั้งหมด（अयम्／इदम्／इयम्；इमम्／इदम्／इमाम्）หน้าตาเหมือนกรรมการก ต้องแยกให้ออกว่าประธานหรือกรรม。

ตารางชี้ไกล असौ（แบบค้นหา·จำหน้าไม่ต้องท่องเขียน，Ruppel ระบุไว้ชัดว่าใช้น้อย）：

• เปิดเผยไปแล้ว：ตารางเต็ม P27 จำหน้าไว้แล้ว（ประธาน असौ／กรรม अमुम् ก้านซ่อน अमु／अमी）ทวิพจน์ अमू／अमूभ्याम्／अमुयोः วันนี้วางคู่ไปด้วย เดินตามกฎเก่า「สามหมวกยุบเหลือสองคำ」เหมือนกัน。ชี้ไกลใช้น้อยอยู่แล้ว ขอแค่จำได้——เจอในการอ่านที่ก้านมี अमु／अमी รู้ว่า「คือตัวไกลลิบนั้น」ก็พอ。

สาม — ตั้งชื่อสอง：ตารางเสียงเปลี่ยนหน้าเสร็จแล้วครบชุด (16 นาที) — เก็บกฎเปลี่ยนหน้าเป็นตารางเดียว

「P27 พวกเธอจำได้แค่ห้าหน้าเสร็จแล้ว（बुद्ध／मुक्त／दृष्ट／हत／गत）、P28 แสดงเพิ่มอีกสองสามหน้า แล้วยังเรียน『อ่านไม่ลื่นเสริม i』ตอนนั้นฉันบอกว่า『เจ็ดประเภทกฎเปลี่ยนหน้า เก็บรวมขึ้นกำแพงที่บทตกผลึกปิดท้าย』——วันนี้คือวันนั้น หนึ่งตาราง วิธีเปลี่ยนหน้าเสร็จแล้วของกริยาครบชุด」

ตารางเสียงเปลี่ยนหน้าเสร็จแล้วครบชุด（กริยาวิเศษณ์ -ta แปดประเภทเปลี่ยนหน้า；คำแบบทุกช่องแนบซากฟอสซิลภาษาไทย）

สาย -na ของหน้าเสร็จแล้ว（รากศัพท์ส่วนน้อยไม่ติด -ta ติด -na·สี่ประเภทย่อย·แนบซากฟอสซิลภาษาไทยเหมือนกัน）：

「อ่านทั้งตารางในประโยคเดียว：กริยาโตหน้าเสร็จแล้ว ก็คือรากศัพท์ผอมลง＋ติด ta（หรือส่วนน้อยติด na）ตอนผอมลงท้ายชนกับ t ชนออกมาเป็นแปดแบบเปลี่ยนหน้า แต่หัวใจร่วมมีประโยคเดียว：รากศัพท์อ่อนตัวก่อน แล้วค่อยติดป้าย」

• เปิดเผยไปแล้ว：①②③④⑦⑧ หกประเภท P27／P28 แสดงมาแล้ว（สนธิ buddha、mukta/yukta ยุบเป็น k、dṛṣṭa เป็นเสียงลิ้นม้วน、gata/hata นาสิกหลุด、pūjita เสริม i）；⑤ h ท้ายสามแบบกับ ⑥ ā→i สายเต็ม、-na สี่สาย คือของที่ระบุไว้ชัดแจ้งว่า『ตารางแนบท้ายไว้เก็บที่บทตกผลึกปิดท้าย』วันนี้ทำจริงขึ้นกำแพง。
• ภาษาไทยแกะสลักการเปลี่ยนหน้าทั้งหมดเป็นคำในชีวิตประจำวันแทนเธอ：ทั้งตารางยกเว้นช่องที่ตั้งใจเว้นว่าง ทุกช่องมีซากฟอสซิลภาษาไทย——บูรณะ（ซ่อมแซม←pūrṇa『เต็มบริบูรณ์』）、ภิน（แตก←bhinna）、ภัคน์（หัก←bhagna）、มลาน（เหี่ยวเฉา←mlāna）、หีน（ต่ำต้อย←hīna คือ หีนยาน ของ หีน）——แม้แต่สาย -na วิธีเปลี่ยนที่ใช้น้อยนี้ ภาษาไทยก็ยืมมาทั้งชุด คำแบบทั้งหมดเป็นคำที่เธอตรวจย้อนได้จริง ไม่ใช่ตารางนามธรรม。
• สองเครื่องเก่าท่องคาถาอีกครั้ง（P27/P28 ตั้งไว้·วันนี้เรียงคู่）：รากศัพท์ที่การกระทำตกบนคนอื่น→"ที่ถูก...แล้ว"（คนที่ทำสวมหมวกเครื่องมือ รับกลับจาก P10）；รากศัพท์ที่จัดการแค่ตัวเอง→"...แล้ว"（gata＝ไปแล้ว ไม่ใช่ถูกไป）ชื่อวิชาที่ตำราตั้งให้อาจหลอกได้——「ไปแล้ว」ครึ่งรากนั้นไม่ใช่「ถูก」เลย และไม่จำเป็นต้องหมายถึงอดีตด้วยซ้ำ（Goldman นัดหมาย；ชื่อวิชาเข้าแค่บันทึกครู）。

สี่ — ตั้งชื่อสาม：ลายเซ็นด้วยมือตนเอง -tavant รวมหมวก＋สามการใช้หน้าเสร็จแล้วขึ้นกำแพง (8 นาที)

「เครื่องสอง『ลายเซ็นด้วยมือตนเอง』ของ P28：เอาป้าย -ta มาเติมหาง"มี" -vant อีกที ก็แปลงจาก『เรื่องถูกทำเสร็จแล้ว』เป็น『เขาทำเรื่องเสร็จแล้ว』（ฝ่ายกรรตุวาจกอดีต）หมวก -vant ใบนี้เธอเจอแล้วใน P24——คือชุดของพระผู้มีพระภาค bhagavantนั่นเอง วันนี้เอา uktavān ไปแขวนในตู้หมวกของ P24 อย่างเป็นทางการ：หมวกใบเดียว พระผู้มีพระภาคกับ『เขาทำแล้ว』ใช้ร่วมกัน」

การผัน -tavant ลายเซ็นด้วยมือตนเอง（ตาม P24 bhagavant·เปลี่ยนหัวไม่เปลี่ยนหมวก）：

• เปิดเผยไปแล้ว：ทั้งชุดหมวก P24 สอนแล้ว（ยืดอก -vānt-/หดตัว -vat-/รูปยืนประตู -vān/เพศหญิง -vatī เดินตาม nadī ในภาพรวมมีแถว bhagavant นั้น）；วันนี้แค่เอา uktavānหัวใหม่นี้ใส่เข้าไป——ยืดอก uktavant-、หดตัว uktavat-、เพศหญิง uktavatī เดินตาม nadī ไม่มีช่องไหนสร้างใหม่。
• วิธีสร้างในประโยคเดียว：หน้าเสร็จแล้ว -ta ตัวไหนก็ได้＋vant——gata→gatavān（เขาไปแล้ว）、dṛṣṭa→dṛṣṭavān（เขาเห็นแล้ว）、ukta→uktavān（เขาพูดแล้ว）；การกระทำที่ตกบนคนอื่นก็ดี จัดการแค่ตัวเองก็ดี เซ็นชื่อได้ทั้งหมด（P28 ตั้งไว้แล้ว）。

สามการใช้หน้าเสร็จแล้วขึ้นกำแพง（P27 ตั้งไว้·วันนี้ลงหลัก）：

①เป็นคุณศัพท์ขยายคำนาม（ผันตามการก/พจน์/เพศ หมวกเดินตามคำนามที่ขยาย）；②ทำเป็นคำนามใช้เดี่ยว（datta『สิ่งที่ให้แล้ว』、likhita『เอกสาร』——ลิขิต ก็คือมัน）；③แทนกริยาจำกัดเป็นภาคแสดง——ประโยค P27 ๔『buddho 'yam, gataṃ duḥkham』、ประโยค P28 ๒『buddhaḥ pūjitaḥ』ล้วนอาศัยหน้าเสร็จแล้วค้ำประโยค ไม่มีกริยาจำกัดสักตัวเดียว。ในการอ่าน「หน้าเสร็จแล้วเป็นภาคแสดง ไม่มีกริยาจำกัด」คือเรื่องปกติ ความรู้นี้วันนี้ขึ้นกำแพงอย่างเป็นทางการ。

ห้า — คอลัมน์ทบทวน (5 นาที) — เก็บแฟ้มเพื่อนปลอม ภูต＋คำแฝดร่วมรากศัพท์＋ทบทวนถอดรหัสท้าย บทนี้ไม่มีกฎใหม่

คอลัมน์เก็บแฟ้มเพื่อนปลอม ภูต（P28 นัดหมาย·วันนี้ปิดคดี）：

ภูต ← bhūta คือเพื่อนปลอมป้ายยี่ห้อของครึ่งเดือนนี้ ภาษาไทย ภูต แคบลงเหลือแค่『ผี』แต่สันสกฤต bhūta คือหน้าเสร็จแล้วของ √bhū（เป็น）『สิ่งที่เป็นแล้ว／ผู้ดำรงอยู่』（＝สรรพสัตว์ สรรพสิ่ง เช่น pañca-bhūta ธาตุทั้งห้า）"ผี" ตัวจริงคืออีกคำหนึ่ง เปรต ← preta（pra＋√i『ผู้จากไปแล้ว』ผู้ตาย）。
ภาพเดียวเก็บคดีทั้งหมด——√bhū ตระกูลเดียวกัน ซากฟอสซิลแบบเดียวกัน สามชะตากรรม：

「ร่วมเชื้อสายไม่รับประกันความหมายร่วม：bhagavat รักษาความเป็นเจ้านาย、bhūta ลอยไปเป็นผี、preta เป็นผีจริง——ตัวอย่างมีชีวิตของบท『สามชะตากรรมร่วมเชื้อสาย』เจอ bhūta ในชั้นเรียนสันสกฤต ความหมายแรกคือ『ผู้ดำรงอยู่』เสมอ อย่าเอาความหมายไทยไปสวมทับ ประโยคในเรื่อง tvam api bhūtaḥ（เธอก็เป็น bhūta เหมือนกัน）＝『เธอก็เป็นผู้ดำรงอยู่คนหนึ่ง』ไม่ใช่ด่าว่าเธอเป็นผี」

เก็บแฟ้มคำแฝดร่วมรากศัพท์ -ta ↔ -ti（P27 ฝังเชื้อ·วันนี้เรียงคู่）：

หน้าเสร็จแล้ว -ta กับคำนามนามธรรม -ti เป็นคำแฝดร่วมรากศัพท์สองห้อง——รากศัพท์เดียวกัน สนธิภายในเดียวกัน แค่เปลี่ยนหาง ภาษาไทยมักยืมมาทั้งสองห้อง：

แยกแยะป้องกันสับสน：มุกดา ← muktā『ไข่มุก』（คำนามเพศหญิง引申จาก『ที่ถูกปล่อยออกจากเปลือก』）ไม่ใช่ hน้าเสร็จแล้ว mukta；ทฤษฎี ← dṛṣṭi『ทฤษฎี』คือคำนามนามธรรม -ti ไม่ใช่หน้าเสร็จแล้ว dṛṣṭa——รากศัพท์เดียวกันหางไม่เหมือนกัน สาธิตคำแฝดพอดี。

ทบทวนถอดรหัส (บทนี้ไม่ทวงคืนใหม่ สระเหลือของกฎปิดฉาก)：

• D1 ท้าย -a หลุด（L00 ตารางกระจายภาระ）× D5 เติม ◌ะ ท้ายคำแสดงหาง（P23 ตารางกระจายภาระ）：ป้ายเสร็จแล้วในภาษาไทยตกลงที่คู่นี้พอดี——หัต←hata（D1 ตัดหาง）／หตะ←hata（D5 แสดงหาง）คำเดียวกันสองวิธีเขียน เรียงคู่ขัดให้เงาวาว。
• B1 ṛ→ฤ（L00）＋เสียงลิ้นม้วน：ทิฏฐะ←dṛṣṭa；C3 t→ด（P15）：หัต←hata；E5 สองรูปบาลี-สันสกฤต（P10）：มุกฺต การเขียนทางการเก็บพยัญชนะซ้อน／มุตตะ ทางบาลีกลืนเสียง kt→tt——ล้วนเป็นการ์ดเก่า แค่รับกลับมาสร้างคำ。

「ข้อเหล่านี้เป็นกฎเก่าที่มีอยู่แล้ว วันนี้เรียงคู่กวาดทบทวน——บทตกผลึกไม่เพิ่มกฎใหม่ สระเหลือของกฎปิดฉาก（สืบตามคำวินิจฉัยบทตกผลึกหก/เจ็ด）」

หก — ช่วงผลิตประโยคจากตะขอคำร่วมเชื้อสาย＋คลื่นลูกที่สอง (8 นาที)

• ผลิตประโยคจากตะขอคำร่วมเชื้อสาย：แต่ละคนดึงการ์ดหน้าเสร็จแล้วหนึ่งใบ（-ta หรือ -na เลือกได้）＋กริยาที่รับกลับหนึ่งตัว สด ๆ（a）พูด『รากศัพท์＋กรรมวาจกหรือกรรตุวาจกเสร็จแล้ว』แล้วชี้ซากฟอสซิลภาษาไทย、（b）แต่งประโยค『หน้าเสร็จแล้วเป็นภาคแสดง』ไม่มีกริยาจำกัดหนึ่งประโยค、（c）แปลงเป็น -tavant ลายเซ็นด้วยมือตนเองอีกที。

ตัวอย่าง：ṛṣiḥ buddhaḥ（ฤๅษีตรัสรู้แล้ว）→ ṛṣir gatavān（ฤๅษีไปแล้ว·ฝ่ายกรรตุวาจก）／dvāraṃ bhinnam（ประตูถูกทำลาย·สาย -na）→ śatrur dvāraṃ bhinnavān（ศัตรูทำลายประตู）。ครู recast ไม่ขัดจังหวะ。

• คลื่นลูกที่สอง (แบบ Assimil)：ใช้คำใบ้ภาษาไทยเล่า เรื่อง"ผีหน้าวัด" ของ P28 อีกครั้ง ขอให้เปลี่ยนคำที่นักเรียนตะโกน bhūtam เป็นใช้ असौ（『ตรงนั้นไกลลิบเป็น preta หรือเปล่า』asāu pretaḥ kim）＋หน้าเสร็จแล้วเป็นภาคแสดง（sarvaṃ jīvitaṃ bhūtam）เล่นซ้ำอีกครั้ง แล้วทั้งห้องแต่งประโยค -tavant ฝ่ายกรรตุวาจกปิดท้ายหนึ่งประโยค（『ครูพูดแล้ว』guruḥ uktavān）。CI ที่ป้อนมาครึ่งเดือนก่อน วันนี้ถึงคราวมันเปลี่ยนชุดเปิดปาก。
• ปิดท้ายบอกล่วงหน้า：「สรรพนามชี้เฉพาะสามชั้นวางครบ ตารางเปลี่ยนหน้าเสร็จแล้วเก็บเสร็จ ลายเซ็นด้วยมือตนเองรวมหมวกแล้ว——แผนที่การผันคำนามกับการจำหน้ากริยาวิเศษณ์มาบรรจบกันตรงนี้ ต่อไปสองบทจะเก็บญาติของกริยาวิเศษณ์ให้ครบ：กริยาวิเศษณ์สัมบูรณ์（ทำ X เสร็จแล้ว…，-tvā/-ya）（P29）、อสมาปิกากริยาและหน้าควรทำ（ไปทำ…、สิ่งที่ควรทำ，-tum/-tavya）（P30）——สัญชาตญาณ『รากศัพท์ผอมตัว＋ติดป้าย』ที่พวกเธอมีในมือ ย้ายไปใช้กับกริยาไม่จำกัดเหล่านี้ก็ใช้ได้ดีเหมือนเดิม ตารางเสียงเปลี่ยนหน้าเสร็จแล้วแขวนบนกำแพง เรียกใช้ได้ทุกเมื่อ」

การ์ดตาราง ×5：การ์ดสรรพนามชี้เฉพาะสามชั้นเต็มกำแพง（ใกล้ ayam／ธรรมดา saḥ／ไกล asāu สามแถว×สามเพศ；ตารางเต็มเพศชาย ayam＋คำจำด่วน『ยกเว้นประธานกรรม ≈ ตระกูล तद् ตัด t-』＋กรอบข้าง asāu แบบค้นหา；คอลัมน์ทวิพจน์เน้นเด่น）、 การ์ดตารางเสียงเปลี่ยนหน้าเสร็จแล้วครบชุด（-ta แปดประเภทเปลี่ยนหน้า×คำแบบซากฟอสซิลภาษาไทย＋-na สี่สาย；คาถา"รากศัพท์ผอมตัว＋ติดป้าย"；สองเครื่อง"ที่ถูก...แล้ว"／"...แล้ว" สองแบบ）、 การ์ดลายเซ็นด้วยมือตนเอง -tavant（-ta＋-vant＝ฝ่ายกรรตุวาจกอดีต uktavān；การผันตาม P24 bhagavant ยืดอกหดตัว ต่อ P24/P28）、 การ์ดเก็บแฟ้มเพื่อนปลอม ภูต（bhagavat รักษาความเป็นเจ้านาย／bhūta แคบลงเป็นผี／preta ผีจริง——สามชะตากรรมของ √bhū เดียวกัน；muktā ไข่มุก·dṛṣṭi ทฤษฎี แยกแยะ）、 การ์ดคำแฝดร่วมรากศัพท์ -ta/-ti（gata/gati・mukta/mukti・śānta/śānti・dṛṣṭa/dṛṣṭi เรียงคู่ ภาษาไทยยืมคู่เป็นส่วนใหญ่）。 （บทนี้ไม่มีการ์ด Decoder ใหม่；D1／D5 เดินตามการ์ดเก่าของ L00／P23、B1／C3／E5 เดินตามการ์ดเก่า แค่เรียงคู่ทบทวน）。