पाठ pāṭha · เรียนสันสกฤต
← รายวิชา
J06 · สัปดาห์ที่ 12 · บทตกผลึก

บทตกผลึกหก · เก็บเครื่อง"ให้ทำ"เข้าแฟ้ม·กำแพงสรรพนามเต็ม·ตารางรวมสเต็มพยัญชนะ I

รวม P18–P21
ฉบับร่าง · รอตรวจ
แผนการสอน (50 นาที)แผนการสอน (50 นาที)

หนึ่ง — เรียกออกมา (8 นาที) — ช่องว่างมาก่อนตาราง

กระดานเปล่าเรียงช่องว่าง ยังไม่เขียนชื่อตาราง。

「เดือนนี้พวกเธอเรียน『เครื่องให้ทำ』รู้จักสรรพนามเต็มกำแพง เปิดตระกูลพยัญชนะ ตะโกนสิ่งที่รู้ออกมา。
『ครูสอนเด็กชาย』?」(guruḥ kumāram pāṭhayati)「『ฉันเห็นพระราชา』?」(ahaṃ nṛpaṃ paśyāmi)
「『เธอ』(ประธาน)?」(tvam)「『ร่มนั้นเป็นของใคร』?」(kasya chattram)「『เขา saḥ、เธอ?』」(sā)「『มัน』?」(tat)
「คำพูดของพระราชา(ประธาน)?」(vāk)「ใช้ใจ(เครื่องมือ)?」(manasā)「หลายดวงใจ?」(manāṃsi)「ตามลม(เครื่องมือพหูพจน์)?」(marudbhiḥ)

(สิบกว่าช่องสว่างขึ้นทันที)

「เห็นไหม——เครื่องให้ทำหนึ่งเครื่อง สรรพนามหนึ่งกำแพงหมวก ตระกูลพยัญชนะหนึ่งตระกูลใหม่ พวกเธอครองไปมากกว่าครึ่งแล้ว
วันนี้ทำสามอย่าง:**เก็บกฎเปลี่ยนหน้าของเครื่องให้ทำเข้าแฟ้ม จัดสรรพนามทั้งครอบครัว(รวมทวิพจน์)ขึ้นกำแพง เก็บสเต็มพยัญชนะ I เป็นตารางรวมหนึ่งผืน
ที่เหลือไม่ใช่บทเรียนใหม่ แค่เติมให้เต็ม。**」

สอง — ตั้งชื่อหนึ่ง:เก็บเครื่อง "ให้ทำ" เข้าแฟ้ม (10 นาที) — คู่มือของเครื่อง "ให้ทำ"

「P18 พวกเธอเปิดทะเบียนให้『เครื่องให้ทำ』:รากศัพท์+-aya-=『ให้…ทำ』วันนี้เก็บกฎเปลี่ยนหน้าและวิธีแต่งประโยคของมันเป็นคู่มือฉบับหนึ่ง」

สี่ท่าเปลี่ยนหน้าเครื่อง "ให้ทำ" (รากศัพท์เข้าเครื่องยังไง)

ท่ากฎตัวอย่างเปิดเผยไปแล้ว
a สั้นต้นคำยืดยาวa→āpaṭh→pāṭhayati(สอน)✅ P18 ๒๓
ท้าย ā เสริม p+p คั่นsthā→sthāpayati(หยุด/ตั้ง)✅ P18 ๔
สระท้ายยกระดับvṛddhikṛ→kārayati(ให้ทำ)/bhū→bhāvayati✅ P18 §2
ข้อยกเว้น·a สั้นไม่ยืดa คงเดิมgam→gamayati(ส่ง)/jan→janayati✅ P18 §2

สองแบบประโยคเครื่อง "ให้ทำ" (「ให้ใครทำ」สวมหมวกไหน)

แบบประโยคคนที่ "ถูกส่งไปทำ" สวมตัวอย่างเปิดเผยไปแล้ว
ประเภทสอน/เลี้ยง(pāṭhayati/bhojayati)หมวกทิศทาง(กรรมการก)guruḥ kumāram pāṭhayati(สอนเด็กชาย)✅ P18 ๒
ที่เหลือ·ผู้กระทำกริยาสกรรมหมวกเครื่องมือ(กรณการก)nṛpaḥ dāsena kāryaṃ kārayati(พระราชาให้บ่าวไปทำงาน)วันนี้ขึ้นทะเบียน
  • เปิดเผยไปแล้ว:ประเภทสอน/เลี้ยงทั้งชุดคือเรื่องราวของ P18 เอง;หมวกเครื่องมือแบบนี้ P18 แค่แจ้งล่วงหน้า วันนี้เก็บอย่างเป็นทางการ——「คนที่ถูกส่งไปทำงาน สวมหมวกเครื่องมือที่รู้จักแล้วจาก P02」。
  • สะพานภาษาไทยรับกลับ:ทำให้+กริยา สองก้อน → ภาษาสันสกฤตหลอมเป็นคำเดียว(pāṭhayati)หน้าที่เหมือนกัน วิธีการตรงกันข้าม。
  • หลักฐานเครื่องให้ทำที่มีชีวิตในภาษาไทย:สถาปนา←sthāpana(ให้ตั้ง=แต่งตั้ง)、การ←kāra(สิ่งที่ √kṛ ทำ)——สองท่าแรกของคู่มือ(เสริม p ท้าย ā、ยกระดับสระท้าย)แกะสลักอยู่ในสองคำภาษาไทยที่ใช้ทุกวันนี้เลย。

สาม — ตั้งชื่อสอง:กลุ่มตารางแบบสรรพนามเต็มกำแพง (16 นาที) — ทวิพจน์วันนี้เติมเต็ม

「P18 รู้จัก『ฉัน』(aham)、P19 รู้จัก『เธอ』(tvam)และตระกูล saḥ/sā/tat ตอนนั้นฉันบอกว่า『เจอกันบทตกผลึก』
เรื่องทวิพจน์(『เราสอง/พวกเธอสอง/เขาสอง』)——วันนี้คือวันนั้น ทั้งครอบครัวขึ้นกำแพง แถวที่ขาดเติมให้ครบ」

ตารางเต็มตระกูล "ฉัน" mad(คอลัมน์ทวิพจน์=วันนี้):

การกเอกพจน์ทวิพจน์พหูพจน์
ประธานahamāvāmvayam
ทิศทาง (กรรม)mām(mā)āvām(nau)asmān(naḥ)
เครื่องมือmayāāvābhyāmasmābhiḥ
ให้ (สัมปทาน)mahyam(me)āvābhyām(nau)asmabhyam(naḥ)
จากไหน (อปาทาน)matāvābhyāmasmat
ของใคร (สัมพันธการก)mama(me)āvayoḥ(nau)asmākam(naḥ)
ที่ไหน (อธิกรณ์)mayiāvayoḥasmāsu

ตารางเต็มตระกูล "เธอ" tvad(เอา āv- เปลี่ยนเป็น yuv- ลอกได้เลย):

การกเอกพจน์ทวิพจน์พหูพจน์
ประธานtvamyuvāmyūyam
ทิศทาง (กรรม)tvām(tvā)yuvām(vām)yuṣmān(vaḥ)
เครื่องมือtvayāyuvābhyāmyuṣmābhiḥ
ให้ (สัมปทาน)tubhyam(te)yuvābhyām(vām)yuṣmabhyam(vaḥ)
จากไหน (อปาทาน)tvatyuvābhyāmyuṣmat
ของใคร (สัมพันธการก)tava(te)yuvayoḥ(vām)yuṣmākam(vaḥ)
ที่ไหน (อธิกรณ์)tvayiyuvayoḥyuṣmāsu
  • เปิดเผยไปแล้ว:คอลัมน์เอกพจน์/พหูพจน์นักเรียนกรอกใน P18/P19 หมดแล้ว;คอลัมน์ทวิพจน์ตัวหนาคือของใหม่เดียวของวันนี้——และทวิพจน์ประหยัดที่สุด:คอลัมน์เดียว āvābhyām คำเดียวครองหมวกเครื่องมือ·ให้·จากไหนสามใบ、āvayoḥ ครองหมวกของใคร·ที่ไหนสองใบ。
  • ประโยคจำทวิพจน์ตายตัว:"เราสอง" āvām(ประธานกรรมรูปเดียวกัน)/สามรวมหนึ่ง āvābhyām/สองรวมหนึ่ง āvayoḥ;"พวกเธอสอง" เอา āv- เปลี่ยนเป็น yuv- ลอกได้เลย。

สามตระกูล saḥ/sā/tat·ทวิพจน์ขึ้นทะเบียน(เอกพจน์พหูพจน์ P19 แจกแล้ว ที่นี่เติมแค่ทวิพจน์):

ทวิพจน์ตระกูลเขา saḥตระกูลเธอ sāตระกูลมัน tat
ประธาน/ทิศทางtāutete
เครื่องมือ·ให้·จากไหนtābhyāmtābhyāmtābhyām
ของใคร·ที่ไหนtayoḥtayoḥtayoḥ
  • เปิดเผยไปแล้ว:เอกพจน์ทั้งสามตระกูล(saḥ/sā/tat…)กับพหูพจน์(te/tāḥ/tāni…)P19 แจกทะเบียนไปหมดแล้ว;วันนี้เติมแค่สามแถวทวิพจน์นี้。
  • ทวิพจน์ก็คือสามหมวกยุบเหลือสองคำ:tābhyām(เครื่องมือ·ให้·จากไหน)+tayoḥ(ของใคร·ที่ไหน)——เหมือนวิธียุบของตระกูล "ฉัน" "เธอ" ประธานกรรม:เขาสอง tāu、เธอสอง/มันสอง te
  • P19 ลดภาระสามประโยคเหมือนเดิม:ตระกูลมันมีแค่ประธานกรรมของตัวเอง(tat/tāni)ที่เหลือใส่เสื้อตระกูลอื่น;หาง -ena/-sya พวกเธอสวมมาก่อนแล้ว;ที่จริงคำนามกำลังยืมหมวกของสรรพนาม——วันนี้ถึงเรียนตัวจริง。

ฉบับคนขี้เกียจ (คำเสริมเสียงเบา) ตารางรวม——สรรพนามสั้นเสียงเบา ไม่ยืนต้นประโยค ไม่วางหน้า ca/eva/vā

ตระกูลกรรมให้สัมพันธ์กลุ่มเรา/พวกเธอกลุ่มเราสอง/พวกเธอสอง
ตระกูล "ฉัน"memenaḥnau
ตระกูล "เธอ"tvātetevaḥvām
「กฎรวมหนึ่งประโยค:คำสั้นทั้งกำแพงนี้ไม่ยืนต้นประโยค เดินตามหลังคำอื่นเบา ๆ เขียนเองยังใช้ฉบับเต็ม」

รายชื่อร้านเช่าหมวก(คุณศัพท์ที่แอบเช่าหมวกของ tad):

「คุณศัพท์กลุ่มเล็ก ๆ แอบยืมใช้หมวกของสรรพนาม:ท้ายหมวกเป็น -e/-asmāi แบบนั้น ไม่ใช่ -āḥ/-āya ของคำนาม:
สี่คนคุ้นเคยที่ต้องใช้ให้เป็น:sarva(ทั้งหมด·สรรพ)/eka(หนึ่ง·เอก)/anya(อื่น·อัญ)/pūrva(ข้างหน้า·บูรพา);
อีก viśva(ทั้งหมด)/ubhaya(ทั้งสองฝ่าย)/katara·katama(ในสองคน/หลายคนคนไหน)จำได้พอ ไม่ต้องผลิต——เห็นแล้วรู้ว่า「นี่ก็เช่าหมวก」ก็พอ(กฎเก่าของ P19)。
sarve janāḥ(ทุกคน)ท้ายหมวก -e=เช่าหมวกของ te เจอแล้วใน P19 กับดักเดียว:anya กลางเพศเป็น anyat(รักษา -t ท้าย ร้านนี้ร้านเดียว)」

สี่ — ตั้งชื่อสาม:ตารางรวมสเต็มพยัญชนะ I (12 นาที) — ยามเฝ้าประตูหนึ่งชุดกฎคุมสามตาราง

「P20 เปิดตระกูลพยัญชนะ(ยามเฝ้าประตู+ขึ้นเวรตัวเปล่า)、P21 สอนท้าย s สามใบหน้า วันนี้เก็บเป็น สเต็มพยัญชนะ I หนึ่งภาพรวม」

ตารางรวมสามเพศสเต็มเดี่ยว(P20 เปิดเผยแล้ว รับกลับ marut/āpad/jagat):

เพศชาย marut (ลม)เพศหญิง āpad (ภยันตราย)เพศกลาง jagat (โลก)
ประธาน/เรียก เอกพจน์marutāpatjagat
ทิศทาง เอกพจน์marutamāpadamjagat
เครื่องมือ เอกพจน์marutāāpadājagatā
ที่ไหน เอกพจน์marutiāpadijagati
ประธาน/เรียก พหูพจน์marutaḥāpadaḥjaganti
เครื่องมือ พหูพจน์marudbhiḥāpadbhiḥjagadbhiḥ
ที่ไหน พหูพจน์marutsuāpatsujagatsu
  • เปิดเผยไปแล้ว:ตารางเต็มเรียนมาแล้วใน P20(ยามเฝ้าประตู āpat/vāk、ตระกูล bh- ท้ายสี่แบบ marudbhiḥ、เพศกลางแทรกเสียงนาสิก jaganti)สามเพศต่างกันแค่ประธานกรรม ที่เหลือชุดเดียวกัน——สามเพศกฎเดียว

ตารางรวมสามพี่น้องตระกูล s(P21 เปิดเผยแล้ว รับกลับ manas/havis/cakṣus):

manas ใจhavis ของถวายcakṣus ตา
เอกพจน์ ประธาน/ทิศทาง/เรียกmanaḥhaviḥcakṣuḥ
เอกพจน์ เครื่องมือmanasāhaviṣācakṣuṣā
เอกพจน์ ที่ไหนmanasihaviṣicakṣuṣi
พหูพจน์ ประธาน/ทิศทางmanāṃsihavīṃṣicakṣūṃṣi
พหูพจน์ เครื่องมือmanobhiḥhavirbhiḥcakṣurbhiḥ
  • เปิดเผยไปแล้ว:ตารางเต็มเรียนมาแล้วใน P21(สามใบหน้า:ท้ายประโยค -ḥ/หน้าสระ -s-〔หลัง i/u หักเป็นลิ้นม้วน -ṣ-〕/หน้าเสียงก้อง as→o、is/us→ir/ur)ภาษาไทย มโน=ซากฟอสซิลของ mano- ใน manobhiḥ นั้น。

ขึ้นเวรตัวเปล่า (สเต็มรากศัพท์) รับกลับ(P20 เปิดเผยแล้ว):

「รากกริยาไม่สวมปัจจัยเป็นคำนามโดยตรง:√vac→vāc(คำพูด·วาจา,ประธาน vāk)、√rāj→samrāj(กษัตริย์·ราช ญาติตัวเปล่า,ประธาน samrāṭ)、
√bhṛ→-bhṛt(bhūbhṛt ผู้ค้ำโลก)、√ji→-jit(indrajit)ไม่มีปัจจัย ≠ ไม่มีกฎ」

สูตรพหูพจน์เพศกลาง·สามรุ่นอยู่ร่วม(P21 นัดหมาย ดึงเป็นแถวเดียว):

ตระกูล"เหล่า…"รูปแบบนาสิกเปิดเผยไปแล้ว
-aphalāni(เหล่าผล)n✅ บทตกผลึกสอง
-umadhūni(เหล่าน้ำผึ้ง)n✅ P06
-ivārīṇi(เหล่าน้ำ)ṇ(ṇatva)จำหน้า
-asmanāṃsi(เหล่าใจ)ṃ จุดกลม✅ P21
-ishavīṃṣi(เหล่าของถวาย)✅ P21
-uscakṣūṃsi(เหล่าตา)✅ P21
-t (พยัญชนะ)jaganti(เหล่าโลก)n (แทรกนาสิก)✅ P20
「สูตรเดียวคุมเจ็ดตระกูล:ยืด+นาสิก+i นาสิกจะเป็น n(ตระกูลสระ)หรือจุดกลม ṃ(ตระกูล s)แค่ตำแหน่งปากต่างกัน——พหูพจน์เพศกลางมีความลับเดียวเท่านั้น

ห้า — คอลัมน์ทบทวน (4 นาที) — จำหน้า "กำลัง...ที่" + ทบทวนถอดรหัสท้าย บทนี้ไม่มีกฎใหม่

ทบทวนจำหน้า "กำลัง...ที่"(P18 พบครั้งแรก ผันรูปเต็มเก็บไว้ P23):

ปัจจุบันกาล『พวกเขา』ตัดหาง -i ออก=สเต็มกริยาวิเศษณ์:gacchantigacchan(ที่กำลังไป)、paṭhanti→paṭhan。จำหน้าอย่างเดียว สวมหมวกเต็มชุดเป็นงานของ P23。
ฝังเชื้อรับกลับ:ภักดี←bhakti รากเดียวกัน √bhaj กริยาวิเศษณ์ bhajan ก็คือ『ที่กำลังบูชา』。

ทบทวนถอดรหัส (บทนี้ไม่ทวงคืนใหม่ D3–D5 มอบให้ P22/P23/P25)

  • B5 เติมสระให้ครบ(P19 เพิ่งทวงคืน):บูรพา←pūrva(+วินัย/ราคะ ตัวอย่างการ์ด)——pūrva ในร้านเช่าหมวกก็คือตัวจริงของมัน。
  • A6/C5 เขียนก้องอ่านไม่ก้อง × ยามเฝ้าประตูท้ายคำ(P01/P20):ภาษาสันสกฤตท้ายคำตัดเสียงก้อง เสียงส่งลมให้เหลือแค่ไม่ก้องไม่ส่งลม(vāk/āpat/suhṛt)เหมือนสัญชาตญาณท้ายพยัญชนะภาษาไทย——ทบทวนคู่กันไป。
  • A1 ศ/ษ/C3 ด←t/E2 จุดกลม(P21 รับกลับ):เดช←tejas、ยศ←yaśas、จักษุ←cakṣus——ท้าย s เข้าภาษาไทยมักหลุด(เดช/ยศ)——ข้อนี้ D4「ตัดพยัญชนะท้ายคำ」ยกให้ P22 แจกการ์ดอย่างเป็นทางการ วันนี้แค่แจ้งล่วงหน้า。
「ข้อเหล่านี้เป็นกฎเก่าที่มีอยู่แล้ว วันนี้แค่เรียงคู่ขัดให้เงาวาว——บทตกผลึกไม่เพิ่มกฎใหม่

หก — ช่วงผลิตประโยคจากตะขอคำร่วมเชื้อสาย+คลื่นลูกที่สอง (8 นาที)

  • ผลิตประโยคจากตะขอคำร่วมเชื้อสาย:แต่ละคนดึงการ์ดคำนามจาก kośa ของตัวเอง(ยกเว้นสรรพนาม)+กริยาหนึ่งตัว สด ๆ(a)สวมหมวกสามใบให้คำนาม(ลองทวิพจน์หนึ่งครั้งด้วย)

(b)แต่งประโยคเครื่องให้ทำหนึ่งประโยค ตัวอย่าง:guruḥ māṃ pāṭhayati(ครูสอนฉัน)/nṛpaḥ dāsena kāryaṃ kārayati(พระราชาให้บ่าวไปทำงาน)/ manasā dharmaṃ paśyāmi(ฉันเห็นธรรมด้วยใจ)。ครู recast ไม่ขัดจังหวะ。

  • คลื่นลูกที่สอง (แบบ Assimil):ใช้คำใบ้ภาษาไทยเล่า เรื่อง"ร่มของใคร" ของ P19 อีกครั้ง แล้วขอให้เปลี่ยนตัวละครเป็นทวิพจน์(『เขาสองคนเห็นพระราม』——ใช้ tāu/ทวิพจน์ลองน้ำ)、

แล้วทั้งห้องแต่งประโยคเครื่องให้ทำหนึ่งประโยค(『พระรามให้เขาสองคนเข้าเมือง』)。CI ที่ป้อนมาสามสัปดาห์ก่อน วันนี้ถึงคราวมันเปิดปาก。

  • ปิดท้ายบอกล่วงหน้า:「สรรพนามเต็มกำแพงจัดเรียบร้อย กลุ่มคำปิดก็ครบแล้ว;สเต็มพยัญชนะ I เก็บเสร็จ ต่อไปหลายบทจะเล่นละครใหญ่เปลี่ยนท่ายืน——

ตระกูล -in(P22)、-mant/-vant(P24)、-añc(P25)เหล่านี้เป็นคำพยัญชนะที่ยืดอกฝ่ายเข้ม หดตัวฝ่ายอ่อน บทตกผลึกเจ็ดจะจัดเป็นภาพรวมอีกครั้ง หน้าเครื่องให้ทำในอดีต/คำสั่ง/ควรทำ/กรรมวาจกจะทยอยกลับมา」

โกศะ kośa (รับเข้าคลังบทนี้)โกศะ kośa (รับเข้าคลังบทนี้)

การ์ดตาราง ×7:การ์ดคู่มือเครื่อง"ให้ทำ"(สี่ท่าเปลี่ยนหน้า+สองแบบประโยค:ประเภทสอนกรรมการก/ผู้กระทำกรณการก)、 การ์ดตารางเต็ม mad·การ์ดตารางเต็ม tvad·การ์ดสามเพศ tad(คอลัมน์ทวิพจน์เน้นเด่น ฉบับคนขี้เกียจตารางรวมกรอบข้าง)、การ์ดรายชื่อร้านเช่าหมวก(sarva/eka/anya/pūrva…เช่าหมวก tad;กับดัก anya กลางเพศ anyat)、 การ์ดตารางรวมสเต็มพยัญชนะ I(สามเพศสเต็มเดี่ยว marut/āpad/jagat +สามพี่น้องตระกูล s manas/havis/cakṣus,กรอบข้างขึ้นเวรตัวเปล่า)、 การ์ดพหูพจน์เพศกลางสามรุ่น(-a/-u/-i/-as/-is/-us/-t ดึงเป็นแถวเดียว:ยืด+นาสิก+i)。 (บทนี้ไม่มีการ์ด Decoder ใหม่;B5 เดินตามการ์ด P19、A6/C5·A1·C3·E2 เดินตามการ์ดเดิม แค่เรียงคู่ทบทวน)。