पाठ pāṭha · เรียนสันสกฤต
← รายวิชา
J04 · สัปดาห์ที่ 9 · บทตกผลึก

บทตกผลึกสี่ · ภาพรวมสตรีลิงค์·คำสั่งสองท่วงท่า·ตระกูล r

รวม P12–P15
ฉบับร่าง · รอตรวจ
แผนการสอน (50 นาที)แผนการสอน (50 นาที)

หนึ่ง — เรียกออกมา (8 นาที) — ช่องว่างมาก่อนตาราง

กระดานเปล่าเรียงช่องว่าง ยังไม่เขียนชื่อตาราง。

「สี่สัปดาห์นี้พวกเธอรู้จักพี่น้องผู้หญิงเต็มบ้านหนึ่งหลัง แล้วยังเรียนออกคำสั่งเป็นด้วย ตะโกนสิ่งที่รู้ออกมา。
『แม่วัวตัวนั้น(ประธาน)』?」(dhenuḥ)「『ดูแม่วัวตัวนั้นสิ(ทิศทาง)』?」(dhenum)「『ความเห็นนั้น(ประธาน)』?」(matiḥ)
「『เธอ ไปสิ!』?」(gaccha)「『เอาไปเถอะ!』(ใส่เสื้อ Ā)?」(labhasva)「『พ่อ(ประธาน)』?」(pitā)

(สิบกว่าช่องสว่างขึ้นทันที)

「เห็นไหม——สามตารางใหญ่พวกเธอครองไปครึ่งหนึ่งแล้ว วันนี้ทำสามอย่าง:**จัดพี่น้องเรียงเป็นภาพเดียว
ขึ้นทะเบียนบ้านให้เสื้อสองชุดของคำสั่ง รู้จักชื่อบ้านของตัวเองว่ามาจากไหน ที่เหลือไม่ใช่บทเรียนใหม่ แค่เติมให้เต็ม。**」

สอง — ตั้งชื่อหนึ่ง:ภาพรวมพี่น้องสตรีลิงค์(14 นาที)— ตรรกะเดียวกันหลายใบหน้า

「kanyā(ตระกูล ā)、nadī(ตระกูล ī)、mati(ตระกูล i)、dhenu(ตระกูล u)、vadhū(ตระกูล ū)——
ห้าตระกูลพี่น้องเรียงกัน ตรรกะของหมวกไม่เคยเปลี่ยน เปลี่ยนแค่สระท้ายสเต็ม」
การก (เอกพจน์)kanyā (ตระกูล ā)nadī (ตระกูล ī)mati (ตระกูล i)dhenu (ตระกูล u)vadhū (ตระกูล ū)
หมวกประธานkanyānadīmatiḥdhenuḥvadhūs
หมวกทิศทางkanyāmnadīmmatimdhenumvadhūm
หมวกเครื่องมือkanyayānadyāmatyādhenvāvadhvā
หมวกให้kanyāyāinadyāimatyāidhenvāivadhvāi
หมวกแหล่งที่มา/ความเป็นเจ้าของkanyāyāḥnadyāḥmatyāḥdhenvāḥvadhvāḥ
หมวกสถานที่kanyāyāmnadyāmmatyāmdhenvāmvadhvām
หมวกเรียกkanyenadimatedhenovadhu
  • เปิดเผยไปแล้ว(นักเรียนใช้ในประโยคแล้ว):สามแถวประธาน·ทิศทาง·เครื่องมือ——matiḥ/matim/matyā(P12)、dhenuḥ/dhenum/dhenvā(P12)、

nadīm(ประโยคพระราชินี P11)、vadhūs/vadhūm(P14)、kanyā/kanyām(P09)。สี่หมวกชั้นลึก(ให้/แหล่งที่มา/สถานที่/เรียก)ให้จำหน้าไม่ต้องฝึก。

  • เส้นด้ายเส้นเดียว:หมวกชั้นลึกของสี่ตระกูล ī/ū/i/u ล้วนเดินตาม -yā-/-vā-(matyāi、dhenvāi、nadyāi、vadhvāi)——

「i ถูกบีบเป็น y、u ถูกบีบเป็น v แล้วทุกตัวหันไปดู nadī เป็นแบบ」ตระกูล ā(kanyā)เดินทางของตัวเอง(-yā-)。

  • ตระกูล i ตระกูล u ยังมีหมวกสำรองแบบพี่ชาย(mataye/mateḥ/matāu、dhenave/dhenoḥ/dhenāu——หมวกเก่าของ agni/guru

เจอแล้วในบทตกผลึกสอง):พี่น้องทั้งสองแบบถูกกฎหมายทั้งคู่ วันนี้รู้จักแค่สายของ nadī ก่อน。

  • ธรรมเนียมตำรา āi/āu:ฉบับพิมพ์เขียน D.sg เป็น nadyāi/matyāi(=ที่ใช้กันทั่วไป nadyai/matyai);เทียบกับ Perry เขียนเป็น -ai。

น้องเล็กพยางค์เดียวเรียงคู่(แรงเสียดทานต่ำ ให้จำหน้าอย่างเดียว):

「dhī(ปัญญา)、strī(สตรี)——น้องเล็กพยางค์เดียว เป็นตระกูลสระยาวเหมือนพี่สาวหลายพยางค์
ต่างกันแค่ตอนสวมหมวก:พี่สาว devī เป็น ī บีบเป็น y(devyā);น้องเล็ก dhī สั้นเกินไป ī แตกเป็น iy(dhiyā)。ยาวแตก สั้นบีบ
หมวกประธานหมวกทิศทางหมวกเครื่องมือเทียบ (พี่สาวหลายพยางค์ devī)
dhī (ī พยางค์เดียว)dhīḥdhiyamdhiyādevī/devīm/dev
strī (ī พยางค์เดียว)strīstriyamstriyā(strī ในตำราจริงมักขี้เกียจเดินตามแบบ nadī)
  • เปิดเผยไปแล้ว:dhīḥ/dhiyam/dhiyā(เรื่องพระราชินีได้ปัญญา P13)、striyaḥ(「พวกผู้หญิง」P13)。
  • ชุดหมวกพิเศษของ strī ให้ฟังอย่างเดียวไม่ต้องท่อง——งาน declined ยกให้ devī ทำแทน ตารางนี้แค่ตั้งหน้าให้รู้จัก。

สาม — ตั้งชื่อสอง:ตารางเต็มเสื้อสองชุดของคำสั่ง (12 นาที)

「ออกคำสั่งก็แบ่งเสื้อสองชุดเหมือนกัน:เสื้อธรรมดา(ตระกูล -ti ของ P01) ออกคำสั่ง、เสื้อ Ā(ตระกูล -te ของ P08) ออกคำสั่ง」

ตารางเต็มคำสั่งฝ่ายกรรตุวาจก(แบบ gaccha คู่กับ P14)

เอกพจน์ทวิพจน์พหูพจน์
ประถม (ให้เขา)gacchatugacchatāmgacchantu
มัธยม (เธอ)gacchagacchatamgacchata
อุตตม (ให้ฉัน/เรา)gacchānigacchāvagacchāma

ตารางเต็มคำสั่งฝ่ายอาตมเนบท(แบบ labhasva คู่กับ P15)

เอกพจน์ทวิพจน์พหูพจน์
ประถม (ให้เขา)labhatāmlabhetāmlabhantām
มัธยม (เธอ)labhasvalabhethāmlabhadhvam
อุตตม (ให้ฉัน/เรา)labhāilabhāvahāilabhāmahāi
  • เปิดเผยไปแล้ว:ฝ่ายกรรตุวาจก——gaccha(เธอ ไปสิ!)、gacchatu/jayatu(ให้เขาชนะ!)、gacchāma/gacchāni(P14);

ฝ่ายอาตมเนบท——labhasva(เอาไปเถอะ)、labhatām、labhāmahāi(P15)。

  • 「เธอ」ประหยัดที่สุด:ฝ่ายกรรตุวาจก ตัดหางสเต็มเปลือยเปล่า(gaccha);ฝ่ายอาตมเนบท ใช้ -sva ทั้งหมด(labhasva ไม่แยกตระกูล——เรียบกว่าฝ่ายกรรตุวาจกอีก)。
  • สวิตช์ "ห้าม" mā:ภาษาสันสกฤตพูด「อย่าทำ」ไม่ใช้ na ใช้ +คำสั่ง(mā gaccha/mā śoca)——จำ mā ตัวเดียว「อย่า…」ทั้งหมดก็รู้จักหมด。
  • การขอร้องที่สุภาพที่สุด:กรรมวาจก(P10)ก็ออกคำสั่งได้——kathā kathyatām「ขอให้เรื่องถูกเล่า」=「ช่วยเล่าเรื่องให้ฟังหน่อย」ขอให้คนอื่นทำ พลิกทิศทางพูดสุภาพที่สุด。
  • ลำดับแถวตามแบบฉบับบาลี-สันสกฤต prathama อยู่บนสุด;Perry เรียงตาราง 1–2–3 กลับกัน เวลาเทียบต้นฉบับระวังด้วย。

สี่ — ตั้งชื่อสาม:ตระกูล r — กลุ่มญาติกับกลุ่มอาชีพ (8 นาที)

「บิดา/มารดา ตัวจริงมาแล้ว ตระกูล r มีสองใบหน้า:คนในครอบครัว(กลุ่มญาติ)กับคนทำงาน(กลุ่มอาชีพ)
หมวกประธานทั้งคู่ทิ้ง r แล้วยืดเป็น ā แยกกันด้วยความสั้นยาวของหมวกทิศทาง
การกpitṛ (พ่อ·ญาติ)mātṛ (แม่·ญาติ)dātṛ (ผู้ให้·อาชีพ)
หมวกประธาน N.sgpitāmātādātā
หมวกทิศทาง A.sgpitarammātaramdātāram
หมวกเครื่องมือ I.sgpitrāmātrādātrā
หมวกแหล่งที่มา/ความเป็นเจ้าของ Ab./G.sgpiturmāturdātur
หมวกเรียก V.sgpitarmātardātar
หมวกประธาน N.plpitaraḥmātaraḥdātāraḥ
หมวกทิศทาง A.plpitṝnmātṝḥdātṝn
  • เปิดเผยไปแล้ว:pitā/mātā/dātā(เรื่องครอบครัว P15)、pitaram/mātaram/dātāram(แต่งประโยค P15)、pitre/mātre(รูปแช่แข็งหมวก「ให้ใคร」ของตัวต่อ P15)、dātrī(P15 รูปเพศหญิงของคำอาชีพ เดินตามตระกูล devī)。
  • จำหูไว้คู่หนึ่ง:pitaram สั้น、dātāram ยาว——กลุ่มญาติสั้น(guṇa)、กลุ่มอาชีพยาว(vṛddhi)
  • กับดักลงท้ายสี่ข้อ(เก็บครบในข้อมูลเมทา นักเรียนจำสองข้อแรกก่อน):①หมวกประธานเอกพจน์ (pitā ไม่มี -ḥ);②หมวกแหล่งที่มา/ความเป็นเจ้าของเอกพจน์ -ur(pitur/mātur);

③หมวกทิศทาง/ความเป็นเจ้าของพหูพจน์ ṝ ยาว(pitṝn/pitṝṇām);④หมวกทิศทางพหูพจน์แยกเพศ:เพศชาย -ṝn(pitṝn/dātṝn)、เพศหญิง -ṝḥ(mātṝḥ)。

  • รูปเพศหญิงของคำอาชีพ -trī สวมหมวกตระกูล ī(dātrī เหมือน devī ได้ฟรี);netṛ/bhartṛ ฯลฯ ฟังผ่านหูอย่างเดียวไม่สอบ。

ห้า — คอลัมน์พิเศษ B6 สระสั้น-ยาวสองรูป (5 นาที) — วัน Decoder ของบทนี้

「พี่น้องตระกูล i ตระกูล u ของพวกเธอเข้าภาษาไทย บ้างก็ยืดเสียง บ้างก็ไม่ยืด คำเดียวกันบางทียืมสองครั้งแยกกันคนละทาง
รูปสันสกฤต (IAST)รูปสั้นรูปยาวคำอธิบาย
bhaktiภักติภักดี-ti สั้น ◌ิ ↔ ยืดเป็น ◌ี (+t→ด คือ C3 ของ P15)
rātriรัตติราตรีคำเดียวยืมสองครั้ง สั้นหนึ่งยาวหนึ่งอยู่คู่กัน
guruครุ/คุรุครูตระกูล u: สั้น ◌ุ ↔ ยืดเป็น ◌ู (ครู「ครู」คือรูปที่ยืด)
「เทียบกับ มติ(mati)——เธอเข้าภาษาไทยไม่ยืด สั้น ◌ิ ตลอด。ฉะนั้น:สระสั้นยาวไม่มีกฎตายตัว ขึ้นกับคำ
นี่คือการ์ดถอดรหัส B6(สลับสระ ◌ิ↔◌ี、◌ุ↔◌ู)มันคือตัวอย่างมีชีวิตของ B3(P06 สระสั้นยาวส่วนใหญ่ตรงกัน):
คำเดียวยืมสองครั้ง สั้นหนึ่งยาวหนึ่งอยู่คู่กัน วางเรื่อง『ไม่มีกฎตายตัว』ให้เห็นตรงหน้าพอดี」

(คำพาหะ bhakti→ภักดี、guru→ครู เทียบกับ mati→มติ ไม่เปลี่ยน——B6 เกิดจากพี่น้อง i/u ของบทนี้)

หก — ช่วงผลิตประโยคจากตะขอคำร่วมเชื้อสาย+คลื่นลูกที่สอง (8 นาที)

  • ผลิตประโยคจากตะขอคำร่วมเชื้อสาย:แต่ละคนดึงการ์ดคำสตรีลิงค์จาก kośa ของตัวเอง+กริยาหนึ่งตัว สด ๆ(a)สวมหมวกสามใบให้พี่น้อง、(b)ออกคำสั่งหนึ่งประโยคด้วยท่วงท่าคำสั่ง。

ตัวอย่าง:vadhūm paśya(ดูผู้หญิงคนนั้นสิ)/matim upadiśatu(ขอให้เขาชี้แนะความเห็น)/mātre namaḥ(คารวะแม่)。ครู recast ไม่ขัดจังหวะ。

  • คลื่นลูกที่สอง (แบบ Assimil):ใช้คำใบ้ภาษาไทยเล่า เรื่องแม่วัวของ P12 อีกครั้ง——แล้วขอให้เปลี่ยนเป็นท่วงท่าคำสั่งสด ๆ(dhenuṃ pūjaya!「ดูแลแม่วัวดี ๆ นะ!」/

śāntim upadiśa!「สอน(นาง)ให้สงบ!」ครูส่งรูป ทั้งห้องสวดพร้อมกัน)。CI ที่ป้อนมาสี่สัปดาห์ก่อน สัปดาห์นี้ถึงคราวมันเปิดปากออกคำสั่ง。

  • ปิดท้ายบอกล่วงหน้า:「บทตกผลึกครั้งหน้า(W11)กริยาจะเรียนท่วงท่าปรารถนา(『ขอให้…』)คำนามจะรู้จัก go(วัว)ญาติผู้แปลกประหลาดตัวนั้น」
โกศะ kośa (รับเข้าคลังบทนี้)โกศะ kośa (รับเข้าคลังบทนี้)

การ์ดตาราง ×3:การ์ดภาพรวมพี่น้องสตรีลิงค์(ห้าตระกูลเรียงกัน+กรอบข้าง dhī/strī พยางค์เดียว)、การ์ดคำสั่งสองท่วงท่า(กรรตุวาจก+อาตมเนบทในกรอบเดียว)、 การ์ดตระกูล r ฝ่ายเข้มฝ่ายอ่อน(pitā/pitaram↔dātā/dātāram สั้นยาวคู่กัน+กับดักลงท้ายสี่ข้อ)。 การ์ดคอลัมน์พิเศษ ×1:B6 สระสั้น-ยาวสองรูป(ภักติ/ภักดี、รัตติ/ราตรี、ครุ/ครู ผูกเป็นคู่ เวลาทบทวนออกมาคู่กัน;เทียบกับ มติ ไม่เปลี่ยน)。